{kLkðòíkLkkt RríknkMk{kt {kýMku çku Ãkøku [k÷ðkLkwt þeÏÞw íku íkuLkku Ãknu÷ku yiríknkrMkf Ãkzkð níkku íÞkhçkkË íkuýu ykøkLke þkuÄ fhe yLku rþfkh {kxu nrÚkÞkhkuLkku WÃkÞkuøk fhðkLkwt þeÏÞku níkku.íÞkhçkkË ykiãkurøkf ¢ktríkyu Vhe yufðkh {kLkðòíkLku çkË÷ðk{kt {níðLke ¼qr{fk ¼sðe níke.su{kt hu÷ðuÚke {ktzeLku MkwÃkhMkkurLkf rð{kLkkuLke þkuÄu {kLkðòíkLku Zøk÷kçktÄ MkwrðÄkyku WÃk÷çÄ fhkðe níke.fkuBÃÞwxhLke þkuÄ yuðe s ¢ktríkfkhe þkuÄ níke su nk÷{kt íkuLke [h{ Mke{kyu Au íkuðk{kt ykøkk{e Mk{Þ{kt ykxeorVrþÞ÷ RLxur÷sLMkLku ¼rð»ÞLke ¢ktrík {kLkðk{kt ykðu Au òu fu yk þkuÄ {kLkðòík {kxu ¾íkhLkkf rLkðze hnuþu íkuðwt rLk»ýktíkku {kLku Au. 

nk÷{kt MkuÕV zÙkR®ðøk fkhLke MkkiÚke ðÄkhu [[ko ÚkR hne Au íÞkhu fux÷ef ÃkrhÂMÚkríkyku ytøku Mkðk÷ W¼k fhðk{kt ykðu Au Ëk.ík. ík{u fkh zÙkRð fhíkk nku yLku y[kLkf çkk¤fkuLkwt øk]Ãk Mkk{u ykðe òÞ íkku ík{u þwt fhþku ík{khe ÃkkMku çku rðfÕÃk nkuÞ Au fktíkku ík{u fkh çkk¤fku Ãkh [Zkðe Ëku fkt íkku LkSfLke rËðk÷{kt yÚkzkðe Ëku su{kt ík{kY {kuík Ãký ÚkR þfu Au.òu {kýMk fkh zÙkRð fhíkku nkuÞ íkku íku rËðk÷{kt fkh yÚkzkðe ËuðkLkku yLku çkk¤fkuLku çk[kðe ÷uðkLkku s rðfÃ÷ ÃkMktË fhu Ãký MkuÕV zÙkRð fkh þwt fhþu.íkuLkku sðkçk yu Au fu íku yu s fhþu su íkuLkkt «kuøkúk{{kt nkuÞ Au yLku MkuÕV zÙkR®ðøk fkhLkkt rLk{koíkkykuLkku {wÏÞ WÆu~Þ íkku fkh{kt çkuXu÷k ÃkuMkuLshLke Mk÷k{íke s nkuR þfu Au.yk Mkðk÷u MkuÕV zÙkR®ðøk fkhLkkt rLk{koíkkykuLku Ãký ÃkhuþkLk fhe {wõÞk Au.yuÃk÷, Vkuzo yLku {ŠMkrzÍ çkuLÍ yk «fkhLke fkh çkLkkððkLke íkiÞkhe fhe hne Au Ãký íkuyku yk «fkhLkkt Mkðk÷kuLkku ÞkuøÞ W¥kh ykÃke þfíkk LkÚke.økwøk÷u òu fu íkuLkku MÃkü W¥kh ykÃÞku níkku fu íku{Lke fkh hkuz Ãkh [k÷íkk ÷kufkuLku yÚkzkðe ËuðkLkkt rðfÕÃkLku ÃkMktË Lkne fhu Ãký íku hkuz Ãkh [k÷e hnu÷k yLÞ LkkLkk MkkÄLkkuLke MkkÚku yfM{kík fhðkLkwt ÃkMktË fhþu.økwøk÷u MkuÕV zÙkR®ðøk fkhLke ÃkuxLx LkkUÄkðe Au.

nk÷{kt hkuçkkuxLkku s{kLkku [k÷e hÌkku Au òu fu íkuyku «kuøkúk{ ytíkøkoík s fk{ fhu Au Ãký ykøkk{e Mk{Þ{kt ÃkkuíkkLke heíku rð[kheLku fk{ fhLkkhk hkuçkkuxLke þkuÄ þõÞ Au íÞkhu rLk»ýktíkku fnu Au fu òu íku{ Úkþu íkku yksu su{ {kýMkku ÃkkuíkkLkk {kr÷fku ÃkkMku ÃkkuíkkLkkt yrÄfkhkuLke {ktøkýe fhu Au íkuðe s heíku hkuçkkux Ãký ÃkkuíkkLkku WÃkÞkuøk fhLkkhk ÃkkMku ÃkkuíkkLkkt yrÄfkhkuLke {ktøk fhe þfu Au.íku ½h yLku ykhkuøÞ WÃkhktík {íkkrÄfkhLke Ãký {ktøk fhe þfu Au.íkuyku ÷~fh{kt fk{ fhðkLke yLku rMkxeÍLkþeÃkLke Ãký {ktøk fhe þfu Au.Mku{Mktøk xufrðLk yLku fkurhÞk ÞwrLkðŠMkxeyu MknÞkuøk ðzu yuMkSykh yu1Lkwt rLk{koý fÞwo Au suLku rf÷h hkuçkkux íkhefu yku¤¾ðk{kt ykðu Au.su rðþk¤ {þeLkøkLk Au yLku íkuLkk Ãkh {kuxk MkŠð÷LMk fu{uhk ÷økkðkÞk Au suLkkÚke íku RÂåAík xkøkuoxLku ykuxku{urxf rLkþkLk çkLkkðe þfu Au.yk økLkLkku RÍhkÞu÷ yLku Ërûký fkurhÞk{kt WÃkÞkuøk ÚkkÞ Au.òu fu Ërûký fkurhÞk ykuxku{urxf rf÷h økLkLkku RLfkh fhu Au íkuLkk sýkÔÞk yLkwMkkh íku{Lke økLk Mku{eykuxku{urxf {kuz Ähkðu Au su{kt íku xkøkuoxLku íkku Lk¬e fhu Au Ãký íkuLku ®ðÄðk {kxu íku ykuÃkhuxhLke ÃkhðkLkøke {ktøkíke nkuÞ Au.

2011{kt RhkLkLkkt nkÚk{kt yrík økwó ykhfÞw 170 MkuLxeLk÷ MxeÕÚk zÙkuLk nkÚk ÷køÞwt níkwt su y{urhfkLkwt níkwt.òu fu y{urhfkyu yu ðkíkLkku RLfkh fÞkuo níkku.zÙkuLk, SÃkeyuMk yLku hkuçkkuxMk fkuBÃÞwxh ykÄkrhík Au yLku fkuBÃÞwxhLku nuf fhe þfkÞ Au íku ykÃkýu òýeyu Aeyu.ßÞkhu ÞwØLkkt {uËkLk{kt ðkuh hkuçkkux fk{ fhíkk nkuÞ íÞkhu þõÞ Au fu Ëw~{Lk yk{eo íku{Lku nuf fhðkLkku «ÞkMk fhu yLku íku{Lkku WÃkÞkuøk íku{Lkkt s ÷~fh rðYØ fhu.òu fu nk÷{kt ÞwØLkkt {uËkLk{kt ðkuh hkuçkkuxLkku WÃkÞkuøk Úkíkku LkÚke yux÷u íku{Lku nuf fhðkLkkt «ÞkMkku ytøku [ku¬Mk fþwt fne þfkÞ Lkne Ãký òu yu ðkík þõÞ ÚkkÞ íkku fÕÃkLkk fhku fu þwt ÚkR þfu Au.

Ërûký fur÷VkuŠLkÞk ÞwrLkðŠMkxe yLku RÂLzÞkLkkt ÞwrLkðŠMkxeyu yuf rhMk[o nkÚk ÄÞwo níkwt su{kt fnuðkÞwt níkwt fu ÷øk¼øk ÃktËh xfk xðexh yufkWLx çkkuxMk îkhk Mkt[kr÷ík Au.òu fu xTðexhLkkt sýkÔÞk yLkwMkkh yktfzku 8.5 xfk Au.òu fu yu MÃküíkk sYhe Au fu ík{k{ çkkuxMk ¾hkçk LkÚke fux÷kf íkku ½ýkt WÃkÞkuøke Au su{ktLkkt fux÷kf íkku {kýMkkuLku fwËhíke ykÃkr¥kyku ytøku [uíkðýe ykÃku Au òu fu fux÷kfLkku Ëw»«[kh ytøku Ãký WÃkÞkuøk ÚkkÞ Au.¾kMk fheLku hrþÞk íkuLkku yk «fkhu WÃkÞkuøk fhu Au.yk çkkuxMk ¾kMk «fkhLke ÂMÚkrík{kt xðexhLkku ðÄkhu WÃkÞkuøk fhíkk nkuÞ Au yLku õÞkhuf íkuyku ÷kufkuLku økuh{køkuo ËkuhðkLkwt fk{ fhu Au.nk÷{kt [wtxýeLkku Mk{Þ økk¤ku Au ¾kMk fheLku ¼khík{kt ßÞkt MkkurþÞ÷ {erzÞkLkku WÃkÞkuøk ðæÞku Au íÞkhu yk «fkhLkkt çkkuxMk ðÄkhu Mkr¢Þ ÚkðkLke þfÞíkk Au.òu fu hrþÞkLke [k÷kfe ÃkfzkÞk çkkË íkuýu nðu MkkÞçkkuøko yufkWLxLkku WÃkÞkuøk fhðku þY fÞkuo Au.Ãkrhýk{u xðexh íkuLku Mknu÷kRÚke ¾ku¤e þfíkwt LkÚke yLku íkuLkk Ãkh «ríkçktÄ ÷økkðe þfíkwt LkÚke.ßÞkhÚke ÞtºkÞwøkLkku ykht¼ ÚkÞku Au íÞkhÚke s yLkuf fk{ku Þtºkku s fhíkk ÚkR økÞk Au yLku ykøkk{e Mk{Þ{kt íkku ßÞkt ßÞkt {kýMkkuLke sYh Au íku ík{k{ MÚk¤kuyu hkuçkkux fk{ fhíkk ÚkR sðkLke þfÞíkkyku{kt ðÄkhku ÚkR økÞku Au.«kRMkðkuxh nkWMk fwÃkMkuo yk ytøku yktfzkyku hsw fhíkk sýkÔÞwt níkwt fu hkuçkkux òÃkkLk{kt 21 xfk, Þwfu {kt 30 xfk, s{oLke{kt 35 xfk yLku y{urhfk{kt 38 xfk Lkkufheyku Ãkh 2030 MkwÄe{kt fçkòu fhe ÷uþu yLku ykøkk{e MkËe{kt íkku yzÄkuyzÄ fk{ íkuyku s fhíkk ÚkR sþu.MkkiÚke ðÄkhu yMkh xÙkLMkÃkkuxuoþLk yLku Mxkuhus ûkuºkLku Úkþu ßÞkt 56 xfk fk{ {þeLk fhíkk ÚkR sþu.íÞkhçkkË {uLÞwVuf[h{kt 46 yLku rhxu÷ Mxkuh{kt 44 xfk {þeLk fk{ fhþu.fnuðkÞwt Au fu 2027 MkwÄe{kt íkku hkuçkkux xÙf [÷kððkLkwt fk{ fhíkk ÚkR sþu yLku rhxu÷ MxkuhLkwt fk{ íkuyku 2031Úke Mkt¼k¤íkk ÚkR sþu.2049{kt íkuyku ÃkwMíkfku ÷¾íkk yLku 2053{kt Mksohe fhíkk ÚkR sþu.

Ëøkku ykÃkðku, rðïkMk½kík fhðkLkwt fk{ yk{ íkku {kýMkLkwt Au Ãký òu hkuçkkux Ãký yk fk{ fhíkk ÚkR òÞ íkku...ßÞkuŠsÞk xufLkku÷kuS RMxexâwxu yuðe yÕøkkurhÄ{ íkiÞkh fhe níke suÚke hkuçkkux Ãkkuíku s Lk¬e fhe þfu fu íku yLÞ hkuçkkux fu {kýMkLku Ëøkku ykÃku fu Lkne.íkuLkk «Þkuøkku{kt sýkÞwt níkwt fu hkuçkkuxu ¾kuxe {krníke ykÃke níke yLku AuíkhðkLkwt fk{ fÞwo níkwt.

ynuðk÷ yLkwMkkh yuÃk÷, VuMkçkwf, xðexh, Mku{Mktøk yLku økwøk÷u ykufxkuçkh 2016 MkwÄe{kt 140 ykŠxrVrþÞ÷ RLxur÷sLMkLke ¾heËe Ãkkt[ ð»koLkkt økk¤k{kt fhe Au.2017Lkkt ykhtr¼f økk¤k{kt xuf ftÃkLkeykuyu 34 ykŠxrVrþÞ÷ RLxur÷sLMk MxkxoyÃkLke ¾heËe fhe Au.{kuxe ftÃkLkeyku nk÷{kt ykŠxrVrþÞ÷ RLxur÷sLMk Ãkh ¼khu «{ký{kt ¾[o fhe hne Au.ykŠxrVrþÞ÷ RLxur÷sLMkLku çku rð¼køk{kt ðnu[ðk{kt ykðu Au yuf {sçkqík yLku çkesw Lkçk¤e.su{kt yuf{kt M{kxo ykrMkMxLx nkuÞ Au su [uMk {kMxMkoLku nhkðe þfu Au.yuf çkwrØ{¥kkLke Mkh¾k{ýe{kt Lkçk¤k nkuÞ Au ßÞkhu MxÙkUøk ykrMkMxtx {kýMkku suðk s nkuÞ Au.òu fu Mkþõík ykŠxrVrMkÞ÷ RLxur÷sLMk nk÷{kt yÂMíkíð Ähkðíkk LkÚke yíÞkhu Ãký íku{Lku «kuøkúk{ fhðkLke sYh Ãkzu Au yLku íku{Lkkt Ãkh {kýMkkuLkku fçkòu Au Ãký ði¿kkrLkfku sýkðu Au fu ykøkk{e ËMk ð»ko{kt {kýMkkuLke su{ s rð[khíkk yLku fk{ fhíkk hkuçkkux ykðe sþu.

xŠ{Lkuxh rVÕ{{kt ËþkoðkÞwt níkwt fu fuðe heíku hkuçkkux {kLkðòíkLkku MkVkÞku fhe þfu Au.yk [uíkðýe fkuR Mkk{kLÞ ði¿kkrLkfu ykÃke LkÚke Ãký MxeVLk nku®føk, yu÷Lk {Mf yLku rçk÷ økuxMk suðk rËøøkòuyu Wå[khe Au.yu÷Lk {Mf íkku hkuçkkuxLkkt ðÄkhu Ãkzíkk WÃkÞkuøkLku ËiíÞLku yk{tºký Mk{kLk økýkðe íkuLku {kLkðòík {kxu ¾íkhksLkf økýkðu Au.íkuyku {kLku Au fu LkVk {kxu ftÃkLkeyku fkuR {w¾ko{esLkf Ãkøk÷wt ¼hu íku Ãknu÷k Mkhfkhu ykŠxrVrþÞ÷ RLxur÷sLMkLkkt rðfkMk {kxu Lkerík ½zðe òuRyu.