દિલ્હી-

કોરોનાને કારણે રોગપ્રતિકારક શક્તિ અને ફેફસાના નુકસાનમાં ઘટાડો થવાથી કેટલાક લોકોમાં ટીબીની સમસ્યા વધી છે? આ પ્રશ્ન ઝડપથી લોકોના મનમાં ઘર કરી રહ્યો છે. હકીકતમાં, ઘણા ડોકટરોએ પણ આ વિષય પર ચિંતા વ્યક્ત કરી છે, કારણ કે છેલ્લા કેટલાક મહિનાઓમાં બેક્ટેરિયલ ચેપમાં નોંધપાત્ર વધારો થયો છે. ટીબી એક ચેપી રોગ છે જે ત્યારે થાય છે જ્યારે ક્ષય રોગના બેક્ટેરિયા શરીરમાં પ્રવેશ કરે છે.

સફદરજંગ હોસ્પિટલના કોમ્યુનિટી મેડિસિન વિભાગના વડા ડો.જુગલ કિશોરે જણાવ્યું હતું કે ટીબીના દર્દીઓની સંખ્યા લગભગ બમણી થઈ ગઈ છે. તેમણે કહ્યું, 'શક્ય છે કે ટીબીના દર્દીઓ હવે હોસ્પિટલોમાં આવીને ટેસ્ટ કરાવી રહ્યા છે, તેથી તેની સંખ્યા પણ વધી છે. પરંતુ અમે કોવિડ -19 ના દર્દીઓને આપવામાં આવેલા સ્ટેરોઇડ્સની ભૂમિકાને નકારી શકતા નથી. તે રોગપ્રતિકારક શક્તિ ઘટાડે છે અને ટીબીનો ચેપ ધરાવતા લોકોને આગાહી કરે છે.

આવા લોકો પર બેક્ટેરિયાની અસર નહિવત છે

વર્લ્ડ હેલ્થ ઓર્ગેનાઇઝેશન (ડબ્લ્યુએચઓ) અનુસાર, વિશ્વમાં 2-3 અબજ લોકો તાજેતરમાં માયકોબેક્ટેરિયમ ટ્યુબરક્યુલોસિસ (સુપ્ત ટીબી) થી સંક્રમિત થયા છે. આનો અર્થ એ છે કે વ્યક્તિને ચેપ છે પરંતુ રોગ નથી કારણ કે તેની રોગપ્રતિકારક શક્તિ બેક્ટેરિયાને વધતા રોકવા માટે લડવામાં સક્ષમ છે, એટલે કે તેની રોગપ્રતિકારક શક્તિ બેક્ટેરિયાને રોકવામાં સક્ષમ છે. ડબ્લ્યુએચઓ કહે છે કે સુપ્ત ટીબી ધરાવતા 5% -15% લોકોને ટીબી ફરીથી સક્રિય થવાનું જોખમ છે. જો કે, તાજેતરના એક અભ્યાસમાં દર્શાવવામાં આવ્યું છે કે સ્ટેરોઇડ્સ સાથે સારવાર લેતા દર્દીઓમાં, ટીબી પુનરાવૃત્તિનું જોખમ 2.8 થી 7.7 ગણી વધી ગયું છે. ડો.કિશોરે જણાવ્યું હતું કે, કોરોનાથી સાજા થયેલા તમામ દર્દીઓને ટીબીની વહેલી તકે તપાસ અને સારવાર DOTS કેન્દ્રો દ્વારા મળવી જોઈએ. નહિંતર, અમે રાષ્ટ્રીય ક્ષય રોગ (ટીબી) નાબૂદી કાર્યક્રમમાં નિષ્ફળ જઈ શકીએ છીએ.

AIIMS ના ડોક્ટરોએ જણાવ્યું કે ટીબીના કેસો કેમ વધ્યા?

એઈમ્સના ડોક્ટરોએ જણાવ્યું હતું કે વધારાના પલ્મોનરી ટીબીના કેસોમાં નોંધપાત્ર વધારો થયો છે, જેનો અર્થ છે કે ટીબીના બેક્ટેરિયા ફેફસાના ચેપ ઉપરાંત અન્ય અંગોને અસર કરી રહ્યા છે. મોટી ખાનગી હોસ્પિટલોમાં પણ સમાન વલણો જોવા મળ્યા હતા. ટાઈમ્સ ઓફ ઈન્ડિયાના અહેવાલ મુજબ, ફોર્ટિસ શાલીમાર બાગમાં પલ્મોનોલોજી વિભાગના ડિરેક્ટર અને વડા ડો. તેમણે કહ્યું કે તેમણે એક જ પરિવારના ઘણા સભ્યોમાં ટીબી સંક્રમિત જોયો છે.

જુલાઈમાં પણ ટીબીના કેસોમાં વધારો થયો હતો

દેશમાં ટીબીના કેસોમાં વધારો જુલાઈમાં જાહેર આરોગ્ય નિષ્ણાતો દ્વારા પણ પ્રકાશિત કરવામાં આવ્યો હતો. કેન્દ્રીય આરોગ્ય મંત્રાલયે ત્યારબાદ સ્પષ્ટતા કરી હતી કે તમામ કોવિડ-પોઝિટિવ દર્દીઓ અને જેઓ આ રોગમાંથી સાજા થયા છે તેમના માટે ટીબી તપાસની ભલામણ કરવામાં આવી હતી. મંત્રાલય દ્વારા જારી કરાયેલા નિવેદનમાં કહેવામાં આવ્યું છે કે, "કોવિડ સંબંધિત પ્રતિબંધોની અસરને કારણે, 2020 માં ટીબીના કેસોમાં લગભગ 25% જેટલો ઘટાડો થયો છે, પરંતુ ઓપીડી પણ સઘન કેસ ટ્રેકિંગ દ્વારા આ અસરને ઘટાડે તેવી અપેક્ષા છે." ખાસ પ્રયાસો કરવામાં આવી રહ્યા છે. માટે ઉપરાંત, હાલમાં કોવિડ -19 ને કારણે ટીબીના કેસોમાં વધારો થયો છે તે સૂચવવા માટે પૂરતા પુરાવા નથી.