એપ્રિલથી જૂન 2025-26 ના પ્રથમ ક્વાર્ટરમાં (Q1) ભારતમાં પેસેન્જર વાહનોનું વેચાણ 1.01 મિલિયન એટલે કે આશરે 1 કરોડ 1 લાખ યુનિટને વટાવી ગયું છે. આ સતત બીજી વખત છે જ્યારે Q1 માં આટલી મોટી સંખ્યામાં વેચાણ થયું છે, જે ઉદ્યોગ માટે સકારાત્મક સંકેત છે. જોકે, ક્વાર્ટરના છેલ્લા ભાગમાં વેચાણ ગયા વર્ષની સરખામણીમાં 1.4% નો થોડો ઘટાડો દર્શાવે છે. આ જ સમયગાળામાં, વાહન નિકાસના આંકડામાં પણ રેકોર્ડબ્રેક વૃદ્ધિ જોવા મળી છે.

રેકોર્ડબ્રેક નિકાસ

મધ્ય પૂર્વ અને જાપાનમાંથી સારી માંગ SIAM (સોસાયટી ઓફ ઇન્ડિયન ઓટોમોબાઇલ મેન્યુફેક્ચરર્સ) અનુસાર, Q1 માં પેસેન્જર વાહનોની નિકાસ 2.04 લાખ યુનિટ રહી, જે અત્યાર સુધીની સૌથી વધુ Q1 નિકાસ છે. તેમાં 13.2% નો વધારો નોંધાયો છે. મધ્ય પૂર્વ, લેટિન અમેરિકા, શ્રીલંકા, નેપાળ અને જાપાન જેવા દેશોમાંથી માંગમાં વધારો થયો છે. આ ઉપરાંત, ઓસ્ટ્રેલિયા જેવા દેશો સાથેના મુક્ત વેપાર કરાર (FTA) ને કારણે પણ નિકાસમાં વધારો થયો છે.

ટુ-વ્હીલર નિકાસમાં જબરદસ્ત ઉછાળો

Q1 માં, ટુ-વ્હીલર (બાઇક અને સ્કૂટર) ની નિકાસમાં 23.2% નો વધારો થયો અને કુલ 1.14 મિલિયન યુનિટ વિદેશમાં મોકલવામાં આવ્યા. જોકે, સ્થાનિક બજારમાં આ સેગમેન્ટના વેચાણમાં 6.2% નો ઘટાડો થયો છે, જેનું કારણ ઉદ્યોગમાં ઇન્વેન્ટરી કરેક્શન છે. તેમ છતાં, લગ્નની મોસમ અને સકારાત્મક ભાવનાને કારણે, ટુ-વ્હીલર્સના રિટેલ નોંધણીમાં 5% નો વધારો થયો છે. સ્કૂટર સેગમેન્ટનો હિસ્સો પણ 2.15% વધ્યો છે.

થ્રી-વ્હીલર સેગમેન્ટમાં અત્યાર સુધીની સૌથી ઊંચી સપાટી

થ્રી-વ્હીલરનું પ્રથમ ક્વાર્ટરમાં વેચાણ 1.65 લાખ યુનિટ રહ્યું, જે અત્યાર સુધીનું સૌથી વધુ છે. આ વૃદ્ધિ ખાસ કરીને પેસેન્જર કેરિયર્સની માંગમાં વધારાને કારણે થઈ છે. શહેરની અંદર પરિવહન અને શહેરોમાં હળવા વજનના માલની ડિલિવરી માટે કાર્ગો થ્રી-વ્હીલર્સની માંગ પણ સતત વધી રહી છે. સરળ ફાઇનાન્સિંગ વિકલ્પોએ પણ આ વૃદ્ધિમાં મદદ કરી છે.

વાણિજ્યિક વાહન નિકાસમાં વધારો

વાણિજ્યિક વાહન નિકાસમાં 23.4% નો વધારો નોંધવામાં આવ્યો છે અને લગભગ 20 હજાર યુનિટ વિદેશમાં મોકલવામાં આવ્યા હતા. જોકે, ભારતમાં તેમના કુલ વેચાણમાં 0.6% નો ઘટાડો થયો છે. પરંતુ આ સેગમેન્ટમાં પેસેન્જર વાહનોના વેચાણમાં વૃદ્ધિ જોવા મળી છે, જે જાહેર પરિવહન માટે સારો સંકેત છે.

તહેવારોની મોસમ અને સારા વરસાદથી રિકવરી અપેક્ષિત છે

SIAM કહે છે કે બીજા ક્વાર્ટર એટલે કે જુલાઈ અને સપ્ટેમ્બર વચ્ચે ઓટો ઉદ્યોગની આશા અકબંધ રહે છે. તહેવારોની મોસમ સામાન્ય રીતે વાહનોના વેચાણમાં વધારો કરે છે. આ ઉપરાંત, સારા ચોમાસાના વરસાદથી ગામડાઓમાં આવક વધવાની અપેક્ષા છે, જેનાથી ટુ-વ્હીલર અને એન્ટ્રી લેવલ કારની માંગમાં વધારો થઈ શકે છે.

શું RBI દ્વારા રેપો રેટમાં ઘટાડો કરવાથી વાહન વેચાણમાં વધારો થશે?

RBI એ છેલ્લા 6 મહિનામાં વ્યાજ દરમાં 100 બેસિસ પોઈન્ટનો ઘટાડો કર્યો છે, જેના કારણે ઓટો લોન સસ્તી થઈ છે. આનાથી આગામી મહિનાઓમાં વાહન વેચાણમાં વધારો થઈ શકે છે. જોકે, પુરવઠા બાજુએ એક નવી ચિંતા ઉભી થઈ રહી છે. ચીને તાજેતરમાં દુર્લભ પૃથ્વી ચુંબકના નિકાસ માટે લાઇસન્સિંગને ફરજિયાત બનાવ્યું છે. આનાથી વાહનોમાં વપરાતા કેટલાક આવશ્યક ભાગોના પુરવઠા પર અસર પડી શકે છે.