૨૮ ફેબ્રુઆરીના રોજ જ્યારે અમેરિકા અને ઈરાન વચ્ચે યુદ્ધ શરૂ થયું હતું, ત્યારે જ એવું માનવામાં આવતું હતું કે ઈરાનના સહયોગી હુતી વિદ્રોહીઓ પણ તેમાં કૂદી શકે છે. લગભગ પાંચ મહિના પછી, તે જ આશંકા સાચી પડતી દેખાઈ રહી છે.

છેલ્લા એક અઠવાડિયામાં હુતીઓએ સાઉદી અરેબિયા અને રેડ સીમાં જહાજાે પર મિસાઈલ અને ડ્રોન વડે અનેક હુમલા કર્યા છે. જવાબમાં, સાઉદી નેતૃત્વ હેઠળના સૈન્ય ગઠબંધને પણ હુતી ઠેકાણાઓ પર હવાઈ હુમલા શરૂ કર્યા છે.

એટલે કે, લગભગ ચાર વર્ષથી કોઈક રીતે ટાળવામાં આવેલું યમનનું યુદ્ધ ફરી ભડકવાની અણી પર છે. હુતીઓએ સાઉદી અરેબિયા વિરુદ્ધ દરિયાઈ નાકાબંધીની જાહેરાત કરી દીધી છે, જ્યારે બંને તરફથી હુમલા સતત વધી રહ્યા છે. તેનાથી મિડલ ઈસ્ટમાં એક નવું યુદ્ધ શરૂ થવાનો ખતરો વધી ગયો છે.

હુતી અને સાઉદી વચ્ચે તાજેતરનો વિવાદ ૧૩ જુલાઈએ શરૂ થયો. વાસ્તવમાં, કેટલાક હુતી નેતાઓ અલી ખામેનીની અંતિમ યાત્રામાં સામેલ થયા પછી ઈરાનથી યમન પાછા ફરી રહ્યા હતા. પરંતુ યમનની સાઉદી સમર્થિત સરકારે આ પ્લેનને સના એરપોર્ટ પર ઉતરવા દીધું નહીં.

યમન સરકારનું કહેવું હતું કે હુતી અધિકારીઓ યમનની રાષ્ટ્રીય એરલાઇનથી જ પાછા ફરે. તેમને ઈરાનની એરલાઇનમાં આવવા દેવામાં આવશે નહીં. જ્યારે હુતી ઈરાની વિમાનને સીધા સનામાં ઉતારવા પર અડગ રહ્યા. આ પછી, સરકાર સમર્થિત દળોએ સના એરપોર્ટના રનવેને બોમ્બથી ઉડાવી દીધો, જેથી ઈરાની વિમાન ત્યાં ઉતરી ન શકે.

પરિણામે, હુતી નેતાઓનું વિમાન સના એરપોર્ટ પર ઉતરી શક્યું નહીં. વિમાને પોતાનો રસ્તો બદલીને હુદૈદાહ એરપોર્ટ પર લેન્ડિંગ કર્યું, જે હુતીઓના નિયંત્રણમાં છે. આ ઘટના પછી, હુતીઓએ સાઉદી અરબ વિરુદ્ધ દરિયાઈ નાકાબંધીની જાહેરાત કરી દીધી.

ફેબ્રુઆરીમાં જ્યારે અમેરિકા અને ઇઝરાયલે ઈરાન વિરુદ્ધ સૈન્ય અભિયાન શરૂ કર્યું હતું, ત્યારે હુતી વિદ્રોહીઓ સીધા આ લડાઈમાં ઉતરવાથી બચતા જાેવા મળ્યા હતા. પરંતુ અમેરિકા અને ઈરાન વચ્ચે યુદ્ધવિરામ તૂટ્યા પછી તેમનો દૃષ્ટિકોણ બદલાઈ ગયો.

ઘણા નિષ્ણાતો માને છે કે ઈરાને હુતીઓ પર યુદ્ધમાં સક્રિય ભૂમિકા ભજવવા દબાણ કર્યું. જાેકે તેમનું કહેવું છે કે તેનાથી માત્ર ઈરાનને જ નહીં, પરંતુ હુતીઓને પણ ફાયદો છે. તેઓ આ તકનો ઉપયોગ યમનમાં પોતાની રાજકીય પકડ અને તાકાત વધારવા માટે કરવા માંગે છે.

૨૦૨૨માં થયેલા યુદ્ધવિરામ બાદ યમનમાં હુતી વિદ્રોહીઓ અને સાઉદી અરબ વચ્ચેની લડાઈ લગભગ અટકી ગઈ હતી. જાેકે, તેનો અર્થ એ નહોતો કે બંને પક્ષો વચ્ચેનો વિવાદ સમાપ્ત થઈ ગયો હતો.

સંયુક્ત રાષ્ટ્રની મધ્યસ્થીમાં કાયમી શાંતિ કરાર પર વાતચીત પણ શરૂ થઈ, પરંતુ કોઈ પરિણામ આવ્યું નહીં. તણાવ યથાવત રહ્યો, પરંતુ બંને પક્ષો મોટા યુદ્ધથી બચવાનો પ્રયાસ કરતા રહ્યા.

શાંતિપૂર્ણ અને કાયદેસર પ્રદર્શન બંધારણ દ્વારા સંરક્ષિત અધિકાર છે. ફક્ત આંદોલન થઈ રહ્યું હોય, તો આ કારણ આપીને પોલીસના દમનને યોગ્ય ઠેરવી શકાય નહીં, જંતર-મંતર પર પ્રદર્શનકારીઓ વિરુદ્ધ પોલીસની કાર્યવાહી સાથે જાેડાયેલી અરજીઓ પર સુનાવણી કરતી વખતે સુપ્રીમ કોર્ટે આ ટિપ્પણી કરી છે.

મુખ્ય ન્યાયાધીશ સૂર્યકાંતની અધ્યક્ષતાવાળી બેન્ચે કહ્યું કે, જાે પોલીસ તરફથી ક્યાંય પણ અત્યંત બળ પ્રયોગ કરાયો હોય, તો તેની સ્વતંત્ર તપાસ થવી જાેઈએ. આ ફક્ત દિલ્હીનો મામલો નથી, પરંતુ સમગ્ર દેશમાં પ્રદર્શનના ઉકેલ માટે એક સમાન રાષ્ટ્રીય પ્રોટોકોલની જરૂર છે.

કોર્ટે કહ્યું કે, લોકશાહીમાં અનુશાસન આવશ્યક છે અને ફક્ત આંદોલન થવાનો મતલબ એ નથી કે પોલીસ લાઠીચાર્જ શરૂ કરી દે. જાેકે, અદાલતે એ પણ સ્પષ્ટ કર્યું કે પ્રદર્શન દરમિયાન પોલીસકર્મીઓ સહિત દરેક વ્યક્તિનું જીવન અને સુરક્ષા સમાન રીતે મહત્વની છે. સુપ્રીમ કોર્ટે નિર્દેશ આપ્યો કે, આ મુદ્દા સાથે જાેડાયેલી તમામ પેન્ડિંગ અરજીઓને એકસાથે સૂચિબદ્ધ કરવામાં આવે અને કેસની આગામી સુનાવણી આવતી કાલે એટલે કે ૨૮ જુલાઈએ થશે. પરીક્ષા વ્યવસ્થામાં સુધારા, NEET  પેપર લીક મામલે જવાબદારી નક્કી કરવા અને કેન્દ્રીય શિક્ષણ મંત્રી ધર્મેન્દ્ર પ્રધાનના રાજીનામાની માંગને લઈને કોકરોચ જનતા પાર્ટી ના નેતૃત્વમાં જંતર-મંતર પર ૨૦ જૂને વિદ્યાર્થીઓનો વિરોધ પ્રદર્શન શરૂ થયો હતો. ત્યારબાદ ૨૮ જૂને સોનમ વાંગચુક વિદ્યાર્થીઓના સમર્થનમાં ઉતર્યા અને જંતર-મંતર પર છ કાર્યકર્તાઓ સાથે ભૂખ હડતાળ પર બેસી ગયા. જે પછી CJPના આંદોલને રાષ્ટ્રીય સ્તરે જાેર પકડ્યું હતું. વિરોદ પ્રદર્શને વધુ જાેર પકડતાં, દિલ્હી પોલીસ વાંગચુકને ૧૮ જુલાઈએ જંતર-મંતરથી હટાવીને સફદરજંગ હોસ્પિટલ લઈ ગઈ. જે પછી વિદ્યાર્થીઓ અને યુવાનોનો આક્રોશ વધુ વધી ગયો હતો. આ દરમિયાન ૨૦ જુલાઈએ સંસદ તરફ વધી રહેલા પ્રદર્શનકારીઓ પર પોલીસે કરેલી અત્યંત કડક કાર્યવાહી એક ટર્નિંગ પોઈન્ટ સાબિત થઈ. પોલીસના કથિત બળપ્રયોગ બાદ આ આંદોલને વધુ વેગ પકડ્યો. જે પછી સરકારે માગોને સ્વીકારી અને ધર્મેન્દ્ર પ્રધાને રાજીનામું આપ્યું હતું.

ધર્મેન્દ્ર પ્રધાને શિક્ષણ મંત્રી પદ પરથી રાજીનામું આપ્યા બાદ સોમવારે પહેલીવાર સંસદ ભવન પહોંચ્યા, ત્યારે NDA  સાંસદોએ તેમનું સ્વાગત કર્યું હતું. આ દરમિયાન પ્રધાનના ચહેરા પર સ્મિત હતું. હવે આ મામલે પ્રધાને સોમવારે પહેલીવાર પ્રતિક્રિયા આપી છે. તેમણે કોંગ્રેસ નેતા જયરામ રમેશના નિવેદન પર પ્રતિક્રિયા આપતા કહ્યું કે, ‘હું સ્ટ્રીટ ફાઈટર છું, AC રૂમ એક્ટિવિસ્ટ નહીં.’ ધર્મેન્દ્ર પ્રધાન સોમવારે સંસદ પહોંચ્યા હતા. આ દરમિયાન કોંગ્રેસ નેતા જયરામ રમેશે તેમને સહાનુભૂતિ વ્યક્ત કરી હતી. જયરામ રમેશે પ્રધાનને કહ્યું કે, ‘આવું તો ચાલ્યા કરે’...તો પ્રધાને તુરંત જવાબ આપીને કહ્યું કે, ‘કંઈ થયું જ નથી’... પ્રધાને એવું પણ કહ્યું કે, ‘I am a street fighter. NO an AC room activist.’ (હું મેદાન પર લડનારો કાર્યકર છું, એસી રૂમમાં બેસીને રાજકારણ કરનારો નેતા નથી) પ્રધાનનું આ નિવેદન એ સંકેત છે કે, ‘તેમનો ઉત્સાહ હજુ પણ ઊંચો છે. તેઓ આગામી જવાબદારી પણ નિભાવવા માટે તૈયાર છે. એવું કહેવાય છે કે, ભાજપ તેમને સંગઠનમાં કોઈ મોટી જવાબદારી અથવા આગામી પાંચ રાજ્યોની વિધાનસભા ચૂંટણીની કમાન સોંપી શકે છે. તેમને ૨૦૨૨માં યુપી વિધાનસભા ચૂંટણીમાં પ્રભારી બનાવાયા હતા.

લોકસભામાં સરકાર અને વિપક્ષ વચ્ચે ચાલી રહેલો ગતિરોધ આખરે સમાપ્ત થયો છે. પેપર લીક સંબંધિત બિલ પર આવતીકાલે સદનમાં ચર્ચા થશે. લોકસભા સ્પીકર ઓમ બિરલાની પહેલ બાદ તમામ મુખ્ય રાજકીય પક્ષોએ મંગળવારથી આ મહત્વપૂર્ણ બિલ પર ચર્ચા શરૂ કરવા સહમતિ વ્યક્ત કરી છે. સદનની કાર્યવાહી દરમિયાન અધ્યક્ષ ઓમ બિરલાએ તમામ પક્ષોને અપીલ કરી હતી કે, આ વિષય દેશના કરોડો વિદ્યાર્થીઓ, યુવાનો અને સ્પર્ધાત્મક પરીક્ષાઓની પારદર્શિતા સાથે જાેડાયેલો છે. આવી સ્થિતિમાં આના પર વ્યાપક અને સાર્થક ચર્ચા થવી જરૂરી છે.

સ્પીકરની આ સકારાત્મક પહેલ બાદ લોકસભા અધ્યક્ષે ખુદ વિવિધ રાજકીય પક્ષોના ફ્લોર લીડર્સ સાથે વાતચીત કરી. જેના પરિણામે સત્તાપક્ષ અને વિપક્ષ બંનેએ સહમતિ સાધીને મંગળવારે બિલ પર વિસ્તૃત ચર્ચા કરાવવાનો ર્નિણય લીધો છે. આનાથી સદનમાં સહમતિ અને સંવાદની ભાવનાને પણ બળ મળ્યું છે. આ બિલ જાહેર પરીક્ષાઓમાં પેપર લીક, નકલ, સંગઠિત પરીક્ષા માફિયા અને અન્ય અયોગ્ય સાધનો પર અસરકારક રોક લગાવવાના હેતુથી લાવવામાં આવ્યું છે. મંગળવારે થવા જઈ રહેલી ચર્ચા દરમિયાન વિવિધ પક્ષો બિલની જાેગવાઈઓ પર પોતાના સૂચનો અને સુધારા પણ રજૂ કરી શકે છે. ચર્ચા બાદ સરકાર આ સૂચનોનો જવાબ આપશે અને ત્યારબાદ વિધેયકને સદનની મંજૂરી માટે રજૂ કરવામાં આવશે. સંસદીય પરંપરાઓ હેઠળ અધ્યક્ષ ઓમ બિરલાના પ્રયાસોથી તમામ પક્ષોનું ચર્ચા માટે તૈયાર થવું એ સંસદીય ગરિમા અને લોકતાંત્રિક મૂલ્યોનું સકારાત્મક ઉદાહરણ માનવામાં આવી રહ્યું છે. નીટ પેપર લીક સામે અનેક અઢવાડિયા સુધી ચાલેલા દેશવ્યાપી વિરોધ પ્રદર્શનો બાદ કેન્દ્રીય મંત્રી જિતેન્દ્ર સિંહે સોમવારે લોકસભામાં પેપર લીક વિરોધી બિલ રજૂ કર્યું હતું. આના પર સત્તાપક્ષના સભ્યોએ ટેબલ થપથપાવીને પોતાનું સમર્થન આપ્યું હતું. લોકસભા સ્પીકરે બિલ પર સુધારા રજૂ કરવા માટે બપોરે ૧:૦૦ વાગ્યા સુધીનો સમય નક્કી કર્યો હતો, પરંતુ વિપક્ષના હંગામાને કારણે આજે આના પર ચર્ચા ન થઈ શકી.

ગ્લાસગો કોમનવેલ્થ ગેમ્સ ૨૦૨૬ માં ભારત અને પાકિસ્તાન વચ્ચેની ખૂબ જ અપેક્ષિત બોક્સિંગ મેચમાં, ભારતીય બોક્સર જદુમણિ સિંહ મંડેંગબામે શાનદાર પ્રદર્શન કર્યું, 

પાકિસ્તાનના સુમામા રહેમાનને એકતરફી રીતે ૫-૦થી હરાવી અને પુરુષોની ૫૫ કિગ્રા શ્રેણીના ક્વાર્ટર ફાઇનલમાં સ્થાન મેળવ્યું. નોંધપાત્ર રીતે, આ મેચ ૨૬ જુલાઈ, કારગિલ વિજય દિવસના રોજ રમાઈ હતી. વિજય પછી, જદુમણિએ પોતાનું પ્રભાવશાળી પ્રદર્શન કારગિલ યુદ્ધના બહાદુર સૈનિકોને સમર્પિત કર્યું. મેચ પછી, જદુમણિએ કહ્યું કે પાકિસ્તાન સામેની જીત તેમના માટે ખાસ હતી અને તેઓ તેને દેશના બહાદુર સૈનિકોને સમર્પિત કરવા માંગે છે જેમણે સર્વોચ્ચ બલિદાન આપ્યું. તેમણે કહ્યું, હું આ જીત કારગિલના નાયકોને સમર્પિત કરું છું. મને પાકિસ્તાન સામે જીતીને ખૂબ આનંદ થયો. હવે હું ક્વાર્ટર ફાઇનલમાં વધુ સારું પ્રદર્શન કરીશ અને ભારત માટે સુવર્ણ ચંદ્રક સાથે પાછો ફરીશ.” જદુમણિ હવે મંગળવારે ક્વાર્ટર ફાઇનલમાં ભાગ લેશે. જીત સેમિફાઇનલમાં આગળ વધશે. કોમનવેલ્થ ગેમ્સ બોક્સિંગમાં, સેમિફાઇનલમાં હારનાર બંને બોક્સરોને બ્રોન્ઝ મેડલ આપે છે. તેથી, ક્વાર્ટર ફાઇનલ જીતવાથી જદુમણિ ઓછામાં ઓછો એક મેડલ સુનિશ્ચિત કરશે.