વડાપ્રધાન નરેન્દ્ર મોદીએ શનિવારે લખનૌમાં ચાલી રહેલા ૫મા રાષ્ટ્રીય કૌશલ્ય દીક્ષાંત સમારોહમાં હાજરી આપી હતી. અહીં તંજ કસતા વડાપ્રધાન બોલ્યાં હતા કે, મેં સોનું ઓછું ખરીદવા કહ્યું હતું, લોકોના પૈસા બચી ગયા! પીએમએ અહીં દેશભરમાંથી આવેલા નેશનલ ટોપર્સનું સન્માન કર્યું હતું. વડાપ્રધાને કહ્યું કે કહ્યું, આઇઆઇટીમાં શીખેલું તમારું કૌશલ્ય આજે ભારતની ઊર્જા છે, તમે જ વિકસિત ભારત બનાવશો. આ વાત સારી રીતે સમજી લો, જેના પાસે કૌશલ્ય છે તેની પાસેથી રોજગાર કોઈ છીનવી શકતું નથી. નરેન્દ્ર મોદીએ શનિવારે આઇઆઇટી ખડગપુરની પ્લેટિનમ જ્યુબિલીના કાર્યક્રમમાં હાજરી આપી હતી.
૨૩ મિનિટના ભાષણમાં તેમણે ઇનોવેશન, ડેવલપમેન્ટ અને આઇઆઇટી ખડગપુર વિશે વાત કરી. પીએમ મોદીએ કહ્યું, જ્યારે મેં સેમિકન્ડક્ટર મિશનની શરૂઆત કરી ત્યારે સવાલો ઉઠ્યા કે તેની શું જરૂર છે, આ દેશ પણ બનાવી રહ્યો છે અને પેલો દેશ પણ બનાવી રહ્યો છે. આપણે બનાવીને શું મેળવી લઈશું. ભારતમાં ૫૦ વર્ષ પહેલાં એક કંપની સેમિકન્ડક્ટર બનાવવા આવી હતી, પરંતુ તેને લાલ ઝંડો બતાવીને રોકી દેવામાં આવી. જ્યારે હું આવ્યો ત્યારે અધિકારીઓ સાથે ખુદ બેસીને ફાઇલો તૈયાર કરાવી. આજે ભારતમાં ચાર વર્ષમાં અનેક સેમિકન્ડક્ટર સુવિધાઓ શરૂ થઈ છે.
મોદીએ કહ્યું કે ડૉક્ટર ગમે તેટલો મોટો કેમ ન હોય, તમારા વિના એક પણ દર્દી સાજાે થઈ શકતો નથી. આ શક્તિ તમારી પાસે છે, હું તમને તેનો અહેસાસ કરાવવા નીકળ્યો છું. સન્માન કરવા નીકળ્યો છું. તેની પૂજા કરવા નીકળ્યો છું, કારણ કે હું જાણું છું કે આઈઆઈટી આવનારા ભવિષ્યની ગૌરવગાથા લખવાનું છે. મારો પ્રયાસ છે કે આઈટીઆઈનો અભ્યાસક્રમ પણ બદલાય, ટ્રેનર પણ બદલાય, મશીનો બદલાય, ટ્રેનરો પણ નવી ટેક્નોલોજી શીખે. તેનો ઘણો મોટો લાભ તમને થવાનો છે. કુશળ કામદારો માટે રોજગારની નવી તકો ઊભી થઈ રહી છે.
ગણિતશાસ્ત્રના ઈતિહાસમાં છેલ્લા ૧૬૭ વર્ષથી વણઉકેલાયેલા અને અત્યંત જટિલ ગણાતા ‘રીમાન હાઈપોથેસિસ’ કોયડાનો ઉકેલ મળી ગયો હોવાનો સનસનીખેજ દાવો આર્ટિફિશિયલ ઈન્ટેલિજન્સ (એઆઈ) કંપની એન્થ્રોપિકના એક ગણિતશાસ્ત્રીએ કર્યો છે. સંશોધક અલ્પોગેના જણાવ્યા અનુસાર, તેમણે કંપનીના એઆઈ ટૂલ ‘ક્લોડ’ની મદદથી આ સમસ્યાનો ઉકેલ મેળવ્યો છે, જેનાથી ગણિતના ‘હોલી ગ્રેઈલ’ (સૌથી દુર્લભ અને મહત્ત્વપૂર્ણ લક્ષ્ય) ગણાતા આ કોયડાના નિરાકરણની દિશામાં મોટું પગલું ભરાયું હોવાનું મનાય છે. અલ્પોગેએ ક્લોડ એઆઈની મદદથી આ સાબિતીનું સ્વરૂપ ‘લીન’ નામની પ્રોગ્રામિંગ ભાષામાં તૈયાર કર્યું છે, જેના દ્વારા ગણિતના તર્કોની કમ્પ્યુટર મારફતે ચકાસણી કરી શકાય છે. હાલ તેમણે આ જ સ્વરૂપ રજૂ કર્યું છે, કારણ કે સંપૂર્ણ લેખિત દલીલ અત્યંત લાંબી હોઈ શકે છે. તેમણે સ્વીકાર્યું છે કે આ પુરાવામાં સામેલ તમામ ગણિતની ઊંડી સમજ હજુ તેમને સંપૂર્ણપણે કેળવવાની બાકી છે અને તેઓ ભવિષ્યમાં તેને યોગ્ય રીતે લખીને રજૂ કરવાની યોજના ધરાવે છે. આ પદ્ધતિ ‘જનરલાઈઝ્ડ રીમાન હાઈપોથેસિસ’ જેવા વ્યાપક સ્વરૂપને પણ ઉકેલવા સક્ષમ હોવાનું તેમણે જણાવ્યું છે. પોતાના કાર્ય અંગે વાત કરતાં અલ્પોગેએ જણાવ્યું કે કમ્પ્યુટર તપાસણી અત્યંત ચોક્કસ અને કડક હોય છે, અને જાે કમ્પ્યુટરને સંતોષ થાય તો તે સાબિતી માન્ય ગણવા માટે મજબૂત આધાર બને છે. સાથે જ તેમણે સ્પષ્ટતા કરી કે, શું એનો અર્થ એ થાય કે હું તે સમજી ગયો છું? હજુ નહીં. તેમણે એઆઈને કોઈ ‘મશીન ગોડ’ (દૈવી શક્તિ ધરાવતા યંત્ર) માનવાને બદલે એક અત્યંત ઉપયોગી ‘ટૂલ’ (સાધન) તરીકે જાેવાની વાત પર ભાર મૂક્યો હતો, જ્યાં માનવ પ્રયત્ન અને સમજણ પણ એટલી જ મહત્ત્વપૂર્ણ છે.
અમેરિકાના રાષ્ટ્રપતિ ડોનાલ્ડ ટ્રમ્પે ભારતના ઓછા વ્યાજ દરોની પ્રશંસા કરી છે અને યુએસ સેન્ટ્રલ બેંકની ટીકા કરી છે. ટ્રમ્પે ભારતનું ઉદાહરણ આપતા કહ્યું કે જાે અમેરિકા આવી જ ઉદાર નીતિ અપનાવે તો તેનું અર્થતંત્ર વધુ ઝડપથી વિકાસ પામી શકે છે. તેમણે કહ્યું કે જ્યારે પણ અમેરિકાના આર્થિક આંકડા મજબૂત હોય છે, ત્યારે ફેડરલ રિઝર્વ વ્યાજ દર વધારીને દેશને બરબાદ કરે છે. અમેરિકી રાષ્ટ્રપતિ ડોનાલ્ડ ટ્રમ્પે ભારતીય અર્થતંત્રની પ્રશંસા કરી અને પોતાના દેશની કેન્દ્રીય બેંક, ફેડરલ રિઝર્વ પર નિશાન સાધ્યું. ભારતના ઓછા વ્યાજ દર અને ૭% આર્થિક વિકાસનો ઉલ્લેખ કરતા ટ્રમ્પે કહ્યું કે જાે અમેરિકા આવી જ નીતિ અપનાવે તો તેનો જીડીપી વૃદ્ધિ દર ૧૪, ૧૫ અથવા તો ૨૦% સુધી પહોંચી શકે છે. તેમણે યુએસ ફેડરલ રિઝર્વ પર વ્યાજ દરો પ્રત્યે રાજકીય અભિગમ અપનાવવાનો આરોપ લગાવ્યો. નોંધનીય છે કે થોડા દિવસો પહેલા ટ્રમ્પે વડા પ્રધાન નરેન્દ્ર મોદીની પણ પ્રશંસા કરી હતી અને તેમને કઠોર વ્યક્તિ ગણાવ્યા હતા.
ટ્રમ્પે યુએસ ફેડરલ રિઝર્વ પર રાજકીય હોવાનો આરોપ લગાવ્યો અને વ્યાજ દરમાં વધારા માટે દેશના નીચા વિકાસ દરને જવાબદાર ઠેરવ્યો. વ્હાઇટ હાઉસ ખાતે એક પ્રેસ કોન્ફરન્સ દરમિયાન ટ્રમ્પે કહ્યું કે અમેરિકામાં વિશ્વમાં સૌથી ઓછા વ્યાજ દર હોવા જાેઈએ. તેમની સાથે ઉપરાષ્ટ્રપતિ જેડી વાન્સ અને સેક્રેટરી ઓફ સ્ટેટ માર્કો રુબિયો પણ હતા.
ટ્રમ્પે ભારતના ૭ ટકાના વિકાસ દરનો ઉલ્લેખ કર્યો અને કહ્યું કે જાે અમેરિકા વ્યાજ દર ઘટાડે છે, તો તેનો વિકાસ દર ૧૫ થી ૨૦ ટકા સુધી પહોંચી શકે છે. તેમણે કહ્યું, વ્યાજ દર ખૂબ ઊંચા છે કારણ કે આપણું ફેડરલ રિઝર્વ ખૂબ રાજકીય બની ગયું છે. હું આ માટે ચેરમેનને દોષી ઠેરવી રહ્યો નથી, હું એ હકીકતને દોષી ઠેરવી રહ્યો છું કે આપણું ફેડરલ રિઝર્વ ખૂબ રાજકીય છે. ટ્રમ્પે વ્હાઇટ હાઉસ ખાતે પત્રકારો સાથેની વાતચીત દરમિયાન ભારતનું ઉદાહરણ આપ્યું. તેમણે કહ્યું, જાે તમે ભારત તરફ નજર કરો તો, વ્યાજ દર ઓછા છે અને જીડીપી ૭ ટકા છે. આપણો જીડીપી ૧૪, ૧૫, અથવા કદાચ ૨૦ ટકા પણ હોઈ શકે છે. વ્યાજ દર એટલા ઊંચા છે કારણ કે આપણી પાસે ખૂબ જ રાજકીય ફેડ છે. હું ચેરમેનને દોષ નથી આપી રહ્યો, પરંતુ હકીકત એ છે કે આપણો ફેડ ખૂબ જ રાજકીય છે. આપણો જીડીપી ૪ ટકા નહીં, પરંતુ ૧૫ કે ૨૦ ટકા હશે, અને હું દેવું ખૂબ ઝડપથી ચૂકવીશ દઈશ.
યુએસ માર્કેટમાં ભારે ઘટાડો જાેવા મળ્યો છે. એક જ અઠવાડિયામાં યુએસ માર્કેટમાં છ વર્ષમાં થયેલા ઘટાડા કરતાં વધુ તીવ્ર ઘટાડો થયો છે. આ ઘટાડો આર્ટિફિશિયલ ઇન્ટેલિજન્સ (એઆઈ) કંપનીઓના વ્યવસાય અને રોકાણની સંભાવનાઓ અંગે વધતી ચિતાઓને કારણે છે. યુએસ શેરબજારમાં આર્ટિફિશિયલ ઇન્ટેલિજન્સ કંપનીઓના શેરમાં વેચાણનું દબાણ ચાલુ છે. શુક્રવાર, ૨૦ નવેમ્બરના રોજ વોલ સ્ટ્રીટ ટ્રેડિગ દરમિયાન મુખ્ય સૂચકાંકોમાં વધઘટ જાેવા મળી હતી. એઆઈ કંપની એન્થ્રોપિકના શેર ૭% ઘટીને ૯૦.૫૫ ડોલર પર આવ્યા હતા. દરમિયાન, S&P ૫૦૦ સતત છઠ્ઠા ટ્રેડિગ સત્રમાં નીચા સ્તરે ટ્રેડ થયો હતો. ૨૦૨૬માં રોકાણકારોએ મેળવેલો તમામ નફો માત્ર ૧ જ દિવસના ઘટાડામાં ધોવાઈ ગયો છે. યુએસ શેરબજારના કુલ બજાર મૂલ્યમાં આશરે ૬ ટ્રિલિયન ડોલર (રૂ.૫૬૦ લાખ કરોડ)નો ઘટાડો થયો છે. પ્રમુખ ઈન્ડેક્સના આંકડા નાસ્ડેક ૫.૨૮% તૂટીને ૨૨,૬૧૭.૭૩ પર બંધ રહ્યો હતો. સાલ ૨૦૨૬ના તમામ ગેઈન્સ ધોવાઈ ગયા હતા. S&P ૫૦૦ ૩.૭% ના ઘટાડા સાથે ૬,૯૧૦.૩૯ પર બંધ થયો હતો. ડાઉજાેન્સ ૯૪૯.૭૩ પોઈન્ટ (૧.૯૩%) ગગડીને ૪૮,૧૪૭.૩૩ પર બંધ થયો હતો. એનવીડિયામાં ૧૪% અને સેનડિસ્કમાં ૧૪%નો જંગી કડાકો જાેવા મળ્યો હતો.
મોટી એઆઈ કંપનીઓનું માર્કેટ કેપ એટલું ઊંચું છે કે તેમના શેરમાં ઘટાડો સમગ્ર ઇન્ડેક્સને નીચે ખેંચી રહ્યો છે. આ કંપનીઓએ આ વર્ષે યુએસ બજારને નોંધપાત્ર વેગ આપ્યો હતો, પરંતુ હવે આ જ શેરોમાં વેચાણ બજાર પર દબાણ લાવી રહ્યું છે. ગયા અઠવાડિયામાં યુએસ શેરબજારના કુલ બજાર મૂલ્યમાં આશરે ૬ ટ્રિલિયન ડોલર (રૂ.૫૬૦ લાખ કરોડ)નો ઘટાડો થયો છે, જે ભારતીય ચલણમાં રૂ. ૫૬૦ લાખ કરોડ જેટલો છે. ફક્ત શુક્રવારે જ, આ બજારમાંથી ૧ ટ્રિલિયન ડોલરની સંપત્તિ ધોવાઈ ગઈ હતી! S&P૫૦૦ સતત સાત ટ્રેડિગ સત્રોથી ઘટી રહ્યો છે, જે ૨૦૨૦ પછીનો સૌથી મોટો ઘટાડો દર્શાવે છે.
આ ઘટાડો એઆઈ વ્યવસાય સાથે સંબંધિત હોવાનું માનવામાં આવે છે. રોકાણકારોની એઆઈ પ્રત્યેની ધારણા હવે બદલાઈ રહી છે. રોકાણકારોને ડર છે કે કંપનીઓ દ્વારા એઆઈ પર ભારે ખર્ચ, ડેટા સેન્ટર બાંધકામની ધીમી ગતિ અને આ ક્ષેત્રમાં રોકાણ માટે ભંડોળમાં ઘટાડો ટેક કંપનીઓની કમાણીની અપેક્ષાઓને અસર કરી શકે છે.
બીજી તરફ, બજારમાં ભય ફેલાતા રોકાણકારો હવે સુરક્ષિત સંપત્તિઓ તરફ જાેઈ રહ્યા છે, જેના કારણે એઆઈ અને ટેક કંપનીઓના શેરમાં તીવ્ર ઘટાડો થયો છે. રોકાણકારો બોન્ડ માર્કેટ અને ભારત જેવા બજારોમાં તેમના રોકાણમાં વધારો કરી રહ્યા છે, જેના કારણે હવે યુએસ બજારની ભાવના નબળી પડી ગઈ છે. રોકાણકારો હવે એઆઈ સેક્ટરમાં ડેટા સેન્ટર્સના નિર્માણની ધીમી રફતાર, અતિશય વેલ્યુએશન અને ફંડિગની અછતને કારણે કંપનીઓની કમાણી પર સવાલ ઉઠાવી રહ્યા છે. વધુમાં, યુએસ ફેડરલ રિઝર્વ દ્વારા વ્યાજદરો વધારવાની આશંકાથી પણ સેન્ટિમેન્ટ ખરાબ થયું છે. અમેરિકન શેરબજારના કડાકાની અસર વૈશ્વિક સ્તરે જાેવા મળી છે. તાઈવાન માર્કેટ ૬.૭%, જાપાનનો Nikkei ૫% અને દક્ષિણ કોરિયાનો Kospi ઈન્ડેક્સ ૫.૫% સુધી તૂટ્યો છે.
વેલિંગ્ટન ટેસ્ટ મેચ માટે ભારતીય ટીમની પ્લેઈંગ ઈલેવનમાંથી મોહમ્મદ સિરાજનું નામ બાકાત રાખવામાં આવ્યું ત્યારથી, મેનેજમેન્ટના ર્નિણય પર ઘણા પ્રશ્નો ઉભા થયા છે. બોલિંગ કોચ સિતાંશુ કોટકે પ્રથમ દિવસની રમત પછી એક મોટું નિવેદન આપ્યું.
જ્યારે ભારત અને ન્યુઝીલેન્ડ વચ્ચેની બે મેચની ટેસ્ટ શ્રેણીની પ્રથમ મેચ માટે મોહમ્મદ સિરાજને ટીમ ઈન્ડિયાની પ્લેઈંગ ઈલેવનમાં સામેલ કરવામાં આવ્યો ન હતો, ત્યારે ટીમ મેનેજમેન્ટ અને કેપ્ટન શુભમન ગિલના ર્નિણયથી બધા આશ્ચર્યચકિત થઈ ગયા હતા. ટીમ ઈન્ડિયા વેલિંગ્ટન ટેસ્ટના પ્રથમ દિવસે માત્ર પાંચ વિકેટ લેવામાં સફળ રહ્યા પછી, સિરાજને સામેલ ન કરવાના ર્નિણય પર વધુ પ્રશ્નો ઉભા થયા. દિવસની રમત પછી, ટીમ ઈન્ડિયાના બેટિંગ કોચ, સિતાંશુ કોટકે પ્રેસ કોન્ફરન્સમાં એક નિવેદન આપ્યું, જેમાં સિરાજને બાકાત રાખવા પાછળનું કારણ સમજાવ્યું અને તેના વિશ્વ કક્ષાના બોલરને પણ સ્વીકાર્યું.
વેલિંગ્ટન ટેસ્ટમાં પ્રથમ દિવસની રમત પછી, ટીમ ઈન્ડિયાના બેટિંગ કોચ, સિતાંશુ કોટકે પ્રેસ કોન્ફરન્સમાં સિરાજને બાકાત રાખવા અંગેના પ્રશ્નનો જવાબ આપતા કહ્યું, મને કોઈ સમસ્યા દેખાતી નથી. ટીમ મેનેજમેન્ટને લાગ્યું કે આ શ્રેષ્ઠ પ્લેઇંગ ઇલેવન છે અને આ ટીમને મેદાનમાં ઉતારવી જાેઈએ. શ્રીલંકામાં પરિસ્થિતિઓ સંપૂર્ણપણે અલગ હતી, અને સિરાજે ત્યાં બંને ટેસ્ટ રમી હતી. સિરાજ એક વિશ્વ કક્ષાનો બોલર છે. કેટલાક ખેલાડીઓ બોલને સારી રીતે સીમ કરે છે, અન્ય તેને સારી રીતે સ્વિંગ કરે છે, અને અલબત્ત, ગતિ એક મહત્વપૂર્ણ પરિબળ છે. શરૂઆતમાં થોડી ભીની, નરમ અને ઘણું ઘાસ ધરાવતી પીચ પર રમતી વખતે, સારા કદવાળા બોલર રાખવાથી ફાયદો થાય છે, કારણ કે તે વધારાનો ઉછાળો આપે છે. આ ફક્ત પહેલો દિવસ છે; જેમ જેમ રમત આગળ વધશે તેમ તેમ પીચ પર કેટલાક નિશાન અથવા ખાડા બનશે. તેથી, તમારી પ્લેઇંગ ઇલેવન પસંદ કરતી વખતે, તમારે રમતના ચાર કે પાંચ દિવસનો વિચાર કરવાની જરૂર છે. મોહમ્મદ સિરાજ ઉપરાંત, રવિન્દ્ર જાડેજાને પણ વેલિંગ્ટન ટેસ્ટ માટે ટીમ ઇન્ડિયાની પ્લેઇંગ ઇલેવનમાં સામેલ કરવામાં આવ્યો ન હતો. બેટિંગ કોચ સિતાંશુ કોટકે એક પ્રશ્નના જવાબમાં કહ્યું, “ન્યુઝીલેન્ડ પાસે ચાર ડાબા હાથના બેટ્સમેન છે, તેથી એક ઓફ સ્પિનરની પસંદગી કરવામાં આવી હતી. અમારે ફક્ત પ્રથમ ઇનિંગ જ નહીં પરંતુ બીજી ઇનિંગનો પણ વિચાર કરવો પડ્યો.
આ ર્નિણય આ બધા પરિબળોને ધ્યાનમાં રાખીને લેવામાં આવ્યો હતો, અને વોશિંગ્ટન પણ સારી બેટિંગ કરી શકે છે. જાડેજા નિ:શંકપણે એક તેજસ્વી ઓલરાઉન્ડર છે અને તેણે અપવાદરૂપે સારું પ્રદર્શન કર્યું છે.” પરંતુ જાે તમને લાગે કે તે કોઈ ચોક્કસ મેચ માટે વધુ સારું સંયોજન છે, તો તમે તેની સાથે જાઓ. તેથી જ અમે આ સંયોજન પસંદ કર્યું.
Loading ...
