છેલ્લા 5 વર્ષમાં સરકારે શસ્ત્રો પાછળ 960 કરોડ કર્યા સ્વાહા, મળ્યું કંઇ જ નહીં

દિલ્હી-

એક સમયે જ્યારે ભારતીય સૈન્ય ચીનની સરહદ પર તકરારની સ્થિતિમાં છે ત્યારે સેનાના આંતરિક અહેવાલમાં અનેક સવાલો ઉભા થયા છે. છેલ્લા 6 વર્ષમાં સરકારી ઓર્ડનન્સ ફેક્ટરી બોર્ડ પાસેથી જેટલામાં ખરાબ ગોલાબારુદ ખરીદ્યા છે તેટલામાં ફક્ત સેનાને આશરે 100 તોપખાનાની બંદૂકો મળી શકતી હતી. આ દાવો સેના હેઠળ કરવામાં આવેલા એક અહેવાલમાં કરવામાં આવ્યો છે, જે સંરક્ષણ મંત્રાલયને આપવામાં આવ્યો છે.

નબળી ગુણવત્તાવાળા દારૂગોળો કે જે 2014 થી 2020 ની વચ્ચે ખરીદવામાં આવ્યો છે, તેની કિંમત આશરે 960 કરોડ સુધી પહોંચી છે. આ કિંમતે, 150-એમએમ મધ્યમ આર્ટિલરી ગન સૈન્યને મળી શક્તી હતી. ઓર્ડનન્સ ફેક્ટરી બોર્ડ (ઓએફબી) સંરક્ષણ મંત્રાલય હેઠળ કાર્યરત છે અને તે વિશ્વના સૌથી જૂના સરકારી વટહુકમ નિર્માણ એકમ છે. આ અંતર્ગત સેના માટે દારૂગોળો બનાવવામાં આવે છે, જેની સેના દ્વારા ટીકા કરવામાં આવી છે. જે ઉત્પાદનોમાં ભૂલો મળી છે તેમાં 23-એમએમ એર ડિફેન્સ શેલ, આર્ટિલરી શેલ્સ, 125 મીમી ટેન્ક રાઉન્ડ સહિત વિવિધ કેલિબરની ગોળીઓ શામેલ છે.

સૈન્યના અહેવાલમાં દાવો કરવામાં આવ્યો છે કે આ નબળી ગુણવત્તાવાળા દારૂગોળો માત્ર નાણાંનું જ નહીં પરંતુ અનેક ઘટનાઓમાં માનવ નુકસાન પણ પહોંચાડ્યું છે. આ અહેવાલમાં દાવો કરવામાં આવ્યો છે કે નબળી ગુણવત્તાના ઉત્પાદનને કારણે બનેલી ઘટનાઓ અને માનવ નુકસાન, સરેરાશ એક અઠવાડિયામાં એક છે. આ આંતરિક અહેવાલમાં દાવો કરવામાં આવ્યો છે કે 2014 થી નબળી ગુણવત્તાવાળા દારૂગોળોને કારણે 403 ઘટનાઓ બની છે, જોકે આમાં પણ સતત ઘટાડો થયો છે. પરંતુ આ ચિંતાજનક છે. 2014 - 114 ઘટનાઓ. 2017 - 53, 2018 - 78 અને 2019 - 16.

આ ઘટનાઓમાં 27 જેટલા સૈનિકોનાં મોત નીપજ્યાં છે જ્યારે 159 જેટલા સૈનિકો ઘાયલ થયા છે. આ વર્ષે અત્યાર સુધીમાં 13 ઘટનાઓ બની છે જોકે કોઈનું મોત નીપજ્યું નથી. આ 960 કરોડ રૂપિયાની ખરીદીમાંથી, 2014-2019ની વચ્ચે શેલ્ફ પર 658 કરોડ રૂપિયા ખર્ચ કરવામાં આવ્યા હતા, જ્યારે મહારાષ્ટ્રમાં આગ લાગ્યા બાદ 303 કરોડ રૂપિયા સુધીની માઇન્સને ખતમ કરી નાખવામાં આવી હતી. છેલ્લા બે વર્ષમાં ખાનગી ક્ષેત્ર સેના વતી લેવામાં આવ્યું છે, જેથી તેમના તરફથી દારૂગોળોની સપ્લાય રાખી શકાય. જો કે, હજી પણ ઓએફબી જેવી ખાનગી કંપનીઓને સંપૂર્ણ પુરવઠો મળે તે માટે પ્રયાસ કરવાની જરૂર છે.

આ મહિનાની શરૂઆતમાં, સૈન્યમાં દારૂગોળોના વપરાશ પર નજર રાખતા એમજીઓ લેફ્ટનન્ટ જનરલ ઉપાધ્યાયે કહ્યું હતું કે સેનાને ઓએફબી તરફથી સપ્લાય મળી રહ્યો છે, પરંતુ તે જ સમયે એવી સિસ્ટમ મૂકવાની જરૂર છે કે જે તેનાથી અલગ રીતે કામ કરે. શકવું. જો તે હજી સુધી તે ક્ષમતામાંથી નથી, તો તે શરૂ કરવું જરૂરી છે.

જો કે કેન્દ્ર સરકાર દ્વારા સતત ઓએફબીમાં ફેરફાર કરવાના પ્રયાસો પણ કરવામાં આવી રહ્યા છે. તાજેતરમાં, એક એજન્સીને તેને બદલવા માટે એક માળખું તૈયાર કરવા કહેવામાં આવ્યું છે, જેથી તે આધુનિક થઈ શકે. બીજી તરફ, નાની અને મોટી ખાનગી કંપનીઓ દ્વારા દારૂગોળોની સપ્લાય પૂરી કરવાના પ્રયત્નો કરવામાં આવી રહ્યા છે. એવા સમયે જ્યારે ચીન સાથે તનાવ સરહદ પર રહે છે, જ્યારે દારૂગોળોની ગુણવત્તા અને માત્રા પર સવાલ ઉઠાવવો એ ચિંતાનો વિષય હોઈ શકે છે.







સંબંધિત સમાચાર
© Loksatta Jansatta 2024. All rights reserved. Design & Develop By: Dalia Web & Soft Solution
© Loksatta Jansatta 2024. All rights reserved.
Design & Develop By: Dalia Web & Soft Solution