શાસ્ત્રોમાં ભગવાન શિવના સ્વરૂપોથી સંબંધિત ઘણી મહત્વપૂર્ણ બાબતોનો ઉલ્લેખ છે. તેમનું સ્વરૂપ તમામ દેવી-દેવીઓથી સંપૂર્ણપણે ભિન્ન છે. જ્યાં તમામ દેવી-દેવતાઓ દૈવી આભૂષણો અને ઝભ્ભો પહેરે છે. તે જ સમયે, શિવ આના જેવું કંઈપણ પહેરતા નથી. તે શરીરને ખાઈ લે છે. શાસ્ત્રોમાં, ભોલેનાથના 5 વિશેષ રહસ્યો (ભોલેનાથ ચમત્કારિક રહસ્યો) પણ કહેવામાં આવ્યાં છે, જે તેમના ભક્તો ભાગ્યે જ જાણતા હશે.

ભગવાન શિવ આ વિશ્વના તમામ આકર્ષણોથી મુક્ત છે. તેના માટે, આ વિશ્વ, બધું રાખ સિવાય બીજું કંઈ નથી. બધું એક દિવસ ઓગળી જશે અને અંત આવશે. ભસ્મા એનું પ્રતીક છે. શિવજીને ભસ્મથી અભિષેક પણ કરવામાં આવે છે, જેનાથી અણગમો અને જ્lાન થાય છે. તમે ઘરે ધૂપબત્તીની રાખથી શિવનો અભિષેક કરી શકો છો. સ્ત્રીઓને રાખથી અભિષેક ન કરવો જોઇએ.

શિવનું તાંડવ નૃત્ય પ્રખ્યાત છે. શિવના તાંડવના બે સ્વરૂપો છે. પ્રથમ તેમના ક્રોધનું પ્રતિબિંબ છે, વિનાશક રુદ્ર તાંડવ અને બીજું આનંદ તંડવ જે આનંદ પ્રદાન કરે છે. મોટાભાગના લોકો તાંડવ શબ્દને શિવના ક્રોધનો પર્યાય માનતા હોય છે. શિવ રુદ્ર, જે રુદ્રા નાદ કરતો કરે છે, તે રુદ્ર કહેવાય છે. શિવ નટરાજા, જે આનંદકારક ઓર્ગીઝ કરે છે, તે શિવની આનંદકારક ઓર્ગીઝ, અને બ્રહ્માંડના તેમના ક્રોધિત ઓર્ગીઝમાં ભળી જવાથી અસ્તિત્વમાં છે.

નાગરાજ વસુકી સિવાય બીજું કોઈ નથી, જે ભગવાન શિવના ગળામાં આખી સમય લપેટાય છે. વસુકી નાગઋષિ કશ્યપનો બીજો પુત્ર હતો. શિવ પુરાણ અનુસાર નાગાલોકાનો રાજા વાસુકી શિવનો પ્રખર ભક્ત હતો.

એકવાર મહારાજા દક્ષાએ ચંદ્રને ક્ષય રોગથી ગ્રહણ કરવાનો શ્રાપ આપ્યો. તેનાથી બચવા માટે ચંદ્રએ ભગવાન શિવની ઉપાસના કરી. ભોલેનાથ ચંદ્રની ભક્તિથી પ્રસન્ન થયા અને પોતાનો જીવ બચાવ્યો. આ સાથે જ ચંદ્રને તેના માથા પર તોલ કર્યો, પરંતુ આજે પણ ચંદ્રના ઘટાડા અને ઉદયનું કારણ મહારાજા દક્ષનું શાપ માનવામાં આવે છે.

એકવાર ભગવાન શિવ હિમાલય પર બેઠક કરી રહ્યા હતા, જેમાં તમામ દેવો, ઋ ષિ-મુનિઓનો સમાવેશ થતો હતો. ત્યારબાદ માતા પાર્વતી સભામાં આવી અને તેણે ભગવાન શિવની બંને આંખોને પોતાના બંને હાથથી ઢા કી દીધી. માતા પાર્વતીએ ભગવાન શિવની આંખો ઢા કતાની સાથે જ વિશ્વમાં અંધકાર છવાઈ ગયો. આ પછી, પૃથ્વી પરના તમામ પ્રાણીઓમાં ગભરાટ ફેલાયો હતો. ભગવાન શિવથી વિશ્વની આ સ્થિતિ જોવા મળી ન હતી. તેમણે તેમના કપાળ પર એક જ્યોતિપુંજ જાહેર કર્યો, જે ભગવાન શિવની ત્રીજી આંખ બની.