એમ. એસ. યુનિવર્સિટી (MSU) ના સંશોધકોએ ભારત માં સસ્ટેનિબ્લિટી (ટકાઉપણું) ના નેજા હેઠળ એક મહત્ત્વપૂર્ણ શોધ કરી છે. યુનિવર્સિટીના ટેકનોલોજી ફેકલ્ટી ઓફ એન્જિનિયરિંગના ટેક્સટાઇલ રસાયણશાસ્ત્ર વિભાગ ખાતે હાથ ધરવામાં આવેલા આ સંશોધનમાં, ટીમે કુદરતી હર્બલ અર્કનો ઉપયોગ કરીને મચ્છર ભગાડનાર સુતરાઉ કાપડ સફળતાપૂર્વક વિકસાવ્યું છે. આ કાપડ મચ્છરજન્ય રોગોને રોકવા માટે એક આશાસ્પદ અને પર્યાવરણને અનુકૂળ ઉકેલ પ્રદાન કરે છે. સંશોધકોની ટીમે વિદ્યાર્થી જયંત પાટીલ, સહ-માર્ગદર્શક દેવાંગ પી. પંચાલ, અને માર્ગદર્શક ડૉ. ભરત એચ. પટેલના નેતૃત્વમાં આ સિદ્ધિ હાંસલ કરી છે.

સંશોધન કરાયેલા ઔષધીય કાપડની પ્રતિકારકતા ૮૫%  

આ સંશોધનનો મુખ્ય હેતુ કાપડ ઉત્પાદનમાં કુદરતી અને ટકાઉ સામગ્રીના ઉપયોગને પ્રોત્સાહન આપવાનો છે. આ નવીન કાપડને લીલી ચહાની પત્તી (લેમન ગ્રૈસ/Lemon Gras), લીમડો અને તુલસીના અર્કથી સારવાર આપવામાં આવી છે. અભ્યાસમાં કોટન ફેબ્રિક પર કુદરતી હર્બલ અર્કના ઉપયોગની તપાસ કરવા માટે પેડ-ડ્રાય-ક્યોર પદ્ધતિ નો ઉપયોગ કરવામાં આવ્યો હતો. સારવાર કરાયેલા આ કાપડમાં નોંધપાત્ર મચ્છર ભગાડનાર પ્રવૃત્તિ, એન્ટિમાઇક્રોબાયલ ગુણધર્મો, અને યુવી સંરક્ષણ ગુણધર્મો જોવા મળ્યા હતા.

સંશોધનના મુખ્ય તારણો ખૂબ જ પ્રોત્સાહક છે, જેમાં હર્બલ અર્કના મિશ્રણે મચ્છરો સામે પ્રભાવશાળી ૮૫% પ્રતિકારકતા પ્રાપ્ત કરી છે. આ સારવાર કરાયેલા કાપડનું મચ્છર ભગાડવાની ક્ષમતા માટે પરીક્ષણ કરવામાં આવ્યું હતું, અને સાથે જ તેમાં એસ. ઓરિયસ અને ઇ. કોલી સામે એન્ટિમાઇક્રોબાયલ પ્રવૃત્તિ તેમજ સુધારેલ યુવી સંરક્ષણ ગુણધર્મો પણ જોવા મળ્યા હતા.

સૌથી મહત્ત્વની વાત એ છે કે, આ કાપડ પર્યાવરણને અનુકૂળ અને બાયોડિગ્રેડેબલ છે. આ કાપડમાં મેલેરિયા, ડેન્ગ્યુ અને ઝિકા વાયરસ જેવા મચ્છરજન્ય રોગો સામે રક્ષણ આપવા માટે સલામત અને અસરકારક માર્ગ પ્રદાન કરવાની ક્ષમતા છે. આ સફળતા ભારતમાં ટકાઉ કાપડ ઉદ્યોગ અને જાહેર આરોગ્ય બંને માટે એક મોટું પગલું છે, જે દર્શાવે છે કે કેવી રીતે પરંપરાગત ઔષધીય વનસ્પતિઓનો ઉપયોગ આધુનિક ટેક્સટાઇલ ટેકનોલોજી સાથે કરી શકાય છે.