દિલ્હી-

કેન્દ્ર સરકારે લાલ માંસ માર્ગદર્શિકામાંથી 'હલાલ' શબ્દને દૂર કરવાનો નિર્ણય લીધો છે. આ અંગે એક સવાલ ઉભો થયો છે. માંસના ઉત્પાદનમાં ભારતનું સ્થાન શું છે અને ભારત કયા દેશોમાં નિકાસ કરે છે?

વાણિજ્ય અને ઉદ્યોગ મંત્રાલય હેઠળ કૃષિ અને પ્રોસેસ્ડ ફૂડ પ્રોડક્ટ્સ નિકાસ વિકાસ સત્તામંડળ (એપેડા), કૃષિ નિકાસ પર નજર રાખે છે. અગાઉ રેડ માંસના માર્ગદર્શિકામાં લખ્યું હતું કે ઇસ્લામિક દેશોની જરૂરિયાત મુજબ હલાલ પ્રક્રિયા હેઠળ પ્રાણીઓની હત્યા (હત્યા) કરવામાં આવી છે.  એપેડાએ એ પણ સ્પષ્ટ કર્યું છે કે ભારત સરકાર તરફથી હલાલ માંસ માટેની કોઈ શરત નથી. તેમાં જણાવાયું છે કે દેશની નિકાસ કરવામાં આવે છે અથવા આયાત કરનારની જરૂરિયાત મુજબ નિર્ણય લઈ શકાય છે.

પશુધનની દ્રષ્ટિએ ભારત ખૂબ જ સમૃદ્ધ દેશ છે અને પશુ ઉત્પાદનોની નિકાસ કુલ કૃષિ પેદાશોમાં ખૂબ મહત્વનું સ્થાન ધરાવે છે. સરકારી આંકડા મુજબ, વર્ષ 2019 માં ભારતમાં ભેંસ (ભેંસ અથવા ભેંસ) ની સંખ્યા 10.98 કરોડ, ઘેટાંની સંખ્યા 7.42 કરોડ, બકરીઓની સંખ્યા 14.88 કરોડ, ડુક્કરની સંખ્યા 90 લાખ મરઘાં એટલે કે 85.18 કરોડ હતી. જો આપણે માંસના ઉત્પાદન વિશે વાત કરીએ, તો તેમાં ઘેટાં / બકરીનું માંસ, ભેંસનું માંસ, ડુક્કર જેવા અન્ય માંસ વગેરે શામેલ છે. કુલ માંસની નિકાસમાં ભારત ત્રીજા ક્રમે છે અને વિશ્વમાં ભેંસના માંસની નિકાસમાં પ્રથમ છે.