લોકસત્તા જનસત્તા ન્યૂઝ ડેસ્ક
27, મે 2026 |
1980
લાંબા સમયથી મધ્ય પૂર્વમાં ચાલી રહેલા ભયંકર લશ્કરી સંઘર્ષ અને યુદ્ધની સ્થિતિ વચ્ચે આખા વિશ્વને મોટી રાહત આપતા એક અત્યંત મહત્વપૂર્ણ સમાચાર સામે આવ્યા છે. વિશ્વના અર્થતંત્ર અને ક્રૂડ ઓઈલના પરિવહન માટે જે દરિયાઈ માર્ગ સૌથી મહત્વનો ગણાય છે તે સ્ટ્રેટ ઓફ હોર્મુઝને ફરીથી ખોલવા માટેનો રસ્તો હવે સંપૂર્ણપણે સાફ થઈ ગયો છે. અમેરિકા ઈરાનની આસપાસ લગાવેલી પોતાની કડક નૌસૈનિક નાકેબંધીને કાયમી ધોરણે ખતમ કરવા માટે તૈયાર થઈ ગયું છે, જેના બદલામાં ઈરાન પણ હોર્મુઝ સ્ટ્રેટમાંથી આંતરરાષ્ટ્રીય જહાજાેની અવરજવર પર લગાવેલા તમામ પ્રતિબંધો હટાવી લેશે. આ ચોંકાવનારો અને ઐતિહાસિક દાવો ઈરાનની સરકારી ટેલિવિઝન ચેનલ દ્વારા સત્તાવાર રીતે કરવામાં આવ્યો છે. ઈરાનના સરકારી ટીવીના અહેવાલ અનુસાર, તેહરાનને અમેરિકા સાથે ચાલી રહેલા સશસ્ત્ર સંઘર્ષ અને વિવાદનો કાયમી અંત લાવવા માટે એક મેમોરેન્ડમ ઓફ અંડરસ્ટેન્ડિંગ એટલે કે પરસ્પર સમજૂતીના પ્રારંભિક, બિન-સત્તાવાર માળખાનો એક વિશેષ મુસદ્દો પ્રાપ્ત થયો છે. આ અનૌપચારિક મુસદ્દાની નકલ ઈરાન સરકારના હાથમાં આવી ગઈ છે, જે વૈશ્વિક સ્તરે યુદ્ધના વાદળો હટાવવા માટે પાયાનો પથ્થર સાબિત થશે. આ કરારની મુખ્ય શરતો મુજબ, ઈરાન આગામી એક મહિનાની અંદર હોર્મુઝ સ્ટ્રેટમાંથી પસાર થતા તમામ કોમર્શિયલ અને વ્યાપારી જહાજાેની આંતરરાષ્ટ્રીય અવરજવરને યુદ્ધ શરૂ થયું તે પહેલાના સામાન્ય સ્તર પર સંપૂર્ણપણે બહાલ કરી દેશે.
કરારના મુખ્ય ૪ મહત્વપૂર્ણ મુદ્દાઓ
• અમેરિકી સૈન્યની વાપસી: યુનાઇટેડ સ્ટેટ્સનું લશ્કર ઈરાનની સરહદી ભૌગોલિક સરહદોની આસપાસના તમામ વિસ્તારોમાંથી પોતાની સૈન્ય ટુકડીઓ અને લડાયક દળોને સત્તાવાર રીતે પાછા ખેંચી લેશે.
• વ્યાપારી જહાજાેની બહાલી: આ આંતરરાષ્ટ્રીય સમજૂતી લાગુ થયાના એક મહિનાની અંદર, ઈરાન હોર્મુઝ સ્ટ્રેટમાંથી પસાર થતા વૈશ્વિક વાણિજ્યિક અને વ્યાપારી જહાજાેના ટ્રાન્ઝિટને યુદ્ધ પહેલાની મૂળ સ્થિતિ પર લાવવા કટિબદ્ધ રહેશે.
• યુદ્ધ જહાજાેનો સમાવેશ નહીં: આ શાંતિ કરારની જાેગવાઈઓમાં વ્યાપારી અને માલવાહક જહાજાેને જ છૂટછાટ છે. કોઈ પણ દેશના લશ્કરી કે યુદ્ધ જહાજાેની અવરજવરનો સમાવેશ કરવામાં આવ્યો નથી.
• ઓમાનના સહયોગથી ટ્રાફિક મેનેજમેન્ટ: હોર્મુઝમાંથી પસાર થતાં જહાજાેની સુરક્ષા અને દરિયાઈ ટ્રાફિક વ્યવસ્થાપનનું સંપૂર્ણ સંચાલન ઓમાનના સહયોગથી સંયુક્ત રીતે કરવામાં આવશે.