નવરાત્રી વર્ષમાં કેટલીવાર આવે છે અને તેને કયા કયા નામથી ઓળખવામાં આવે છે સાથે જ આ નવરાત્રીનું શું છે મહત્વ, હાલ ગુપ્ત નવરાત્રી ચાલી રહી છે. વર્ષમાં ચાર વાર નવરાત્રી આવે છે. મહા, ચૈત્ર, અ।ષાઢ, અને આસો મહિનામાં એમ નવરાત્રી આવે છે. જેમાંથી અષાઢ અને પોષ અને મહા મહિનાની નવરાત્રીને ગુપ્ત નવરાત્રી કહે છે. ચૈત્ર મહિનાની નવરાત્રીને વસંત નવરાત્રી કહેવામાં આવે છે. જ્યારે આસો મહિનાની નવરાત્રીને શારદિય નવરાત્રી કહે છે. બાકી પોષ અને અષાઢની નવરાત્રીને ગુપ્ત નવરાત્રી કહે છે.

1. ચૈત્ર અને આસો મહિનાની નવરાત્રી એ બધા સામાન્ય લોકો માટે છે જેમાં સાત્વિક અથવા દક્ષિણામાર્ગી સાધના કરવામાં આવે છે.

2. જ્યારે તંત્ર-મંત્રની આરાધના માટે મહા અને અષાઢ મહિનાની ગુપ્ત નવરાત્રીમાં પૂજન કરવામાં આવે

3. ગુપ્ત નવરાત્રી સાધના અને તંત્ર સાધના માટે મહત્વપૂર્ણ છે, તેથી આ નવરાત્રીમાં દસ મહાવિદ્યાની પૂજા અને ઉપાસના મહત્વપૂર્ણ છે.

સાધનાનો ગાળો

1. દેવી ભાગવત મુજબ, જે રીતે વર્ષમાં ચાર વાર નવરાત્રી આવે છે અને નવરાત્રીમાં દેવીના નવ સ્વરૂપોની પૂજા કરવામાં આવે છે, તે જ રીતે ગુપ્ત નવરાત્રીમાં દસ મહાવિદ્યાઓનું પાલન કરવામાં આવે છે.

2. ગુપ્ત નવરાત્રી ખાસ કરીને તાંત્રિક ક્રિયાઓ, શક્તિ સાધના, મહાકાલ વગેરે સાથે સંકળાયેલા લોકો માટે વિશેષ મહત્વ ધરાવે છે.

3. આ સમય દરમિયાન, દેવી ભગવતીના સાધકો ખૂબ કડક નિયમો સાથે વ્રત રાખે છે અને અભ્યાસ કરે છે.

4. આ સમય દરમિયાન લોકો લાંબા સમય સુધી ધ્યાન કરીને દુર્લભ શક્તિઓ પ્રાપ્ત કરવાનો પ્રયાસ કરે છે.

5. સામાન્ય નવરાત્રીની જેમ જ આ નવરાત્રીમાં પણ એ જ નવ માતાની પૂજા-અર્ચના કરવામાં આવે છે, પરંતુ જો કોઈ અઘોર સાધના કરવાની ઇચ્છા રાખે છે, તો દસ મહાવિદ્યામાં એક સાધના કરે છે જે ગુપ્ત નવરાત્રીમાં સફળ થાય છે.

6. ગુપ્ત નવરાત્રિ દરમિયાન, ઘણા સાધકો મા કાલી, તારા દેવી, ત્રિપુરા સુંદરી, ભુવનેશ્વરી, માતા ચિન્નામસ્તા, ત્રિપુરા ભૈરવી, મા ધ્રુમાવતી, માતા બગલામુખી, માતંગી અને કમલા દેવીની મહાવિદ્યા (તંત્ર સાધના) માટે પૂજા કરે છે.

7. ભગવાન વિષ્ણુ શયનકાળના સમયગાળાની મધ્યમાં છે, જ્યારે દેવ શક્તિ નબળાઇ થવા લાગે છે.

8. આ સમયે, રુદ્ર, વરુણ, યમ વગેરેનો ક્રોધ પૃથ્વી પર વધવા લાગે છે, માતા દુર્ગાની ગુપ્ત નવરાત્રીમાં આ ઉપદ્રવઓથી બચાવવા માટે પૂજા કરવામાં આવે છે.