વિશ્વની સૌથી ઊંચી પોસ્ટ ઓફિસ હિમાચલ પ્રદેશના સ્પીતિમાં ‘હિક્કિમ‘ નામના ગામમાં આવેલી છે. હિમાલયની ઊંચાઈઓમાં આવેલી આ ખાસ પોસ્ટ ઓફિસ આજે પણ લોકોને એકબીજા સાથે જાેડી રાખે છે. સમુદ્ર સપાટીથી ૧૪,૫૬૭ ફૂટ એટલે કે ૪,૪૪૦ મીટરની ઊંચાઈ પર, જ્યાં શ્વાસ લેવા માટે પણ મહેનત કરવી પડે છે, ત્યાં આ પોસ્ટ ઓફિસ ૧૯૮૩થી કઠોર હવામાન અને મુશ્કેલ રસ્તાઓ હોવા છતાં આસપાસના દૂરના ગામડાઓ સુધી પત્રો પહોંચાડી રહી છે. બરફીલા પવનો અને ઓછા ઓક્સિજન વચ્ચે પણ અહીંથી નીકળતો દરેક પત્ર લોકોના દિલને જાેડવાનું કામ કરે છે. હિક્કિમ અને તેની આસપાસના ગામોમાં સંદેશાવ્યવહારનું મુખ્ય સાધન આજે પણ પત્રો જ છે. આ સબ-પોસ્ટ ઓફિસની જવાબદારી માત્ર હિક્કિમ પૂરતી સીમિત નથી, પરંતુ તે આસપાસના લાંગચા-૧, લાંગચા-૨ અને કોમિક જેવા ગામો સુધી પણ પત્રો પહોંચાડે છે. સ્પીતિ વેલીના રસ્તાઓ વર્ષમાં માત્ર થોડા મહિના માટે જ ખુલ્લા રહે છે. બરફ પીગળ્યા પછી જૂનથી ઓક્ટોબર વચ્ચે જ અહીં અવરજવર શક્ય બને છે. બાકીના સમયે આખો વિસ્તાર બરફથી ઢંકાયેલો રહે છે, જેના કારણે સંપર્ક લગભગ કપાઈ જાય છે. શા માટે તે આટલું ખાસ છે? હિક્કિમ પોસ્ટ ઓફિસ વિશ્વની સૌથી ઊંચી કાર્યરત પોસ્ટ ઓફિસ હોવાને કારણે ખાસ છે. અહીં આવતા પ્રવાસીઓ હંમેશા તેમના મિત્રો અને પરિવારને પોસ્ટકાર્ડ મોકલે છે. આ પોસ્ટ ઓફિસનો ખાસ સ્ટેમ્પ પણ એક યાદગાર સંભારણું બની જાય છે.

અહીંથી પત્ર કેવી રીતે મોકલી શકાય? જાે તમે ઈચ્છો તો વિશ્વની આ સૌથી ઊંચી પોસ્ટ ઓફિસથી તમારી જાતને પણ પત્ર મોકલી શકો છો. હિક્કિમ, સ્પીતિના મુખ્ય શહેર કાઝાથી લગભગ એક કલાકના અંતરે આવેલું છે. જાેકે, અહીં ભારે હિમવર્ષાને કારણે ઘણી વસ્તુઓ સમયસર મળી શકતી નથી, તેથી લોકો પોસ્ટકાર્ડ કાઝાથી જ ખરીદી લે છે. શિયાળામાં ભારે હિમવર્ષાને કારણે અહીંના રસ્તાઓ બંધ થઈ જાય છે, જેનાથી વિસ્તારનો સંપર્ક તૂટી જાય છે. પરંતુ રસ્તા ખુલતાની સાથે જ ટપાલ સેવા ફરી શરૂ થઈ જાય છે. ઘણીવાર ટપાલ કર્મચારીઓને પગપાળા અથવા મર્યાદિત સાધનોના સહારે લાંબુ અંતર કાપવું પડે છે. જે અમે તમને એક અનોખી પોસ્ટ ઓફિસ વિશે જણાવવા જઈ રહ્યા છીએ, જે વિશ્વની સૌથી ઊંચી કાર્યરત પોસ્ટ ઓફિસ છે. આ પોસ્ટ ઓફિસની સૌથી આકર્ષક વિશેષતા માત્ર તેની ઊંચાઈ જ નહીં, પણ તેની સતત સેવા પણ છે.

 ડિજિટલ યુગે દુનિયાને સ્ક્રીન સુધી મર્યાદિત કરી દીધી છે, પરંતુ કેટલીક લાગણીઓ હજુ પણ કાગળ અને શાહી પર પોતાનો સાચો સાર શોધે છે. પત્ર પર લખેલા શબ્દો લોકોના હૃદયમાં લાંબા સમય સુધી રહે છે.

આ જ કારણ છે કે, ટેકનોલોજીના આ ઝડપી યુગમાં પણ, દેશના ઘણા ખૂણાઓમાં, ખાસ કરીને એવા વિસ્તારોમાં જ્યાં નેટવર્ક ઍક્સેસનો અભાવ છે, પત્રો સંબંધોના દોરને પકડી રાખે છે.