અમદાવાદની સાબરમતી નદીને સ્વચ્છ રાખવા માટે કરોડો રૂપિયાનો ખર્ચ કરવામાં આવે છે, પરંતુ નદીના કેટલાક વિસ્તારોમાં પ્રદૂષણને લઈને ગંભીર ચિંતાઓ સામે આવી રહી છે. ખાસ કરીને વાસણા બેરેજ પછીના વિસ્તારમાં ઔદ્યોગિક ગંદા પાણીના નિકાલ અને તેના કારણે ખેતી પર થતી અસર અંગે સવાલો ઊભા થયા છે. જાે આ પાણીનો ઉપયોગ શાકભાજી ઉગાડવા માટે થતો હોય, તો તેની ગુણવત્તા અને લોકોના આરોગ્ય પર પડતી અસરની તપાસ કરવી અત્યંત જરૂરી છે. વાસણા બેરેજથી આગળ સાબરમતીના પાણીમાં ઔદ્યોગિક પ્રદૂષણ હોવાની ફરિયાદો ચિંતાજનક છે. ઔદ્યોગિક એકમોમાંથી નીકળતા ગંદા પાણીનો યોગ્ય નિકાલ ન થાય તો નદીના જળની ગુણવત્તા બગડી શકે છે. પાણીમાં ઓગળેલા ઓક્સિજનનું પ્રમાણ ઘટવાથી જળચર જીવો અને પર્યાવરણને પણ નુકસાન થઈ શકે છે. આ વિસ્તારમાં પાણીની વાસ્તવિક સ્થિતિ જાણવા માટે વૈજ્ઞાનિક પરીક્ષણ અને નિયમિત દેખરેખ જરૂરી છે.

વાસણા બેરેજથી ધોળકા તરફના વિસ્તારોમાં પ્રદૂષિત પાણીથી ખેતી થતી હોવાના દાવા સામે આવ્યા છે. જાે દૂષિત પાણીનો ઉપયોગ શાકભાજીના વાવેતર માટે કરવામાં આવતો હોય, તો તેમાં હાનિકારક રસાયણો કે ભારે ધાતુઓની હાજરી છે કે નહીં તે લેબોરેટરી પરીક્ષણથી તપાસવું જરૂરી છે. આ વિસ્તારોમાં ઉગાડવામાં આવતા શાકભાજી અમદાવાદના બજારો સુધી પહોંચે છે કે નહીં, તેની પણ સંબંધિત વિભાગોએ તપાસ કરવી જાેઈએ.

નદીની સ્વચ્છતા માટેના પ્રયાસો ત્યારે જ અસરકારક ગણાય, જ્યારે ઔદ્યોગિક ગંદા પાણીના નિકાલ પર નિયંત્રણ રહે અને નિયમોનો ભંગ કરનાર એકમો સામે કાર્યવાહી થાય. પ્રદૂષણ નિયંત્રણ બોર્ડ, સ્થાનિક તંત્ર અને સંબંધિત વિભાગોએ પાણીનાં નમૂનાઓની તપાસ કરીને પરિણામો જાહેર કરવા જાેઈએ. સાથે જ ખેતીમાં વપરાતા પાણી અને બજારમાં વેચાતાં શાકભાજીની ગુણવત્તાની ચકાસણી પણ થવી જાેઈએ. સાબરમતીની સ્વચ્છતા માત્ર નદીની સુંદરતાનો વિષય નથી; તે પર્યાવરણ, ખેતી અને જાહેર આરોગ્ય સાથે જાેડાયેલો મુદ્દો છે. નદીના પાણીની ગુણવત્તા અને શાકભાજીમાં હાનિકારક તત્ત્વોની હાજરી અંગેના દાવાઓની સત્તાવાર તપાસ તથા લેબ રિપોર્ટ સામે આવે તે જરૂરી છે.