ભારત અને અમેરિકા વચ્ચે વ્યાપારિક તણાવ વધી રહ્યો છે ત્યારે ભારતે આફ્રિકન દેશો સાથે વેપાર સંબંધો મજબૂત કરવા માટે એક નવી વ્યૂહરચના અપનાવી છે. આ વ્યૂહરચનાના ભાગરૂપે, ભારતે ૨૦૩૦ સુધીમાં આફ્રિકન દેશો સાથેનો દ્વિપક્ષીય વેપાર બમણો કરવા માટે એક લક્ષ્ય નિર્ધારિત કર્યું છે. કેન્દ્રીય વાણિજ્ય અને ઉદ્યોગ મંત્રી શ્રી પીયૂષ ગોયલે દિલ્હીમાં આયોજિત CII ભારત-આફ્રિકા વ્યાપાર સમિટના સમાપન સમારોહમાં આ અંગેની મહત્વપૂર્ણ જાહેરાત કરી. આ પહેલ વિશ્વભરમાં નવા અને વૈકલ્પિક બજારો શોધવાની ભારત સરકારની વિસ્તૃત વ્યૂહરચનાનો એક અભિન્ન ભાગ છે.

વર્તમાન આંકડાઓ મુજબ, ભારત અને આફ્રિકા વચ્ચેનો દ્વિપક્ષીય વેપાર સંતુલિત છે. ભારતીય વાણિજ્ય મંત્રાલયના અહેવાલ અનુસાર, ભારતની આફ્રિકામાં નિકાસ $૪૨.૭ બિલિયન છે, જ્યારે આફ્રિકાથી આયાત $૪૦ બિલિયન છે. આ સમિટમાં શ્રી ગોયલે ભારપૂર્વક જણાવ્યું કે બંને પ્રદેશોએ કાચા માલની નિકાસથી આગળ વધીને વૈશ્વિક બજારો માટે મૂલ્યવર્ધિત ઉત્પાદન પર ધ્યાન કેન્દ્રિત કરવું જોઈએ.

તેમણે ખાસ કરીને ઓટોમોબાઈલ ક્ષેત્રમાં સહયોગની પ્રબળ સંભાવનાઓ પર ભાર મૂક્યો. મંત્રીએ જણાવ્યું કે આફ્રિકા દર વર્ષે લગભગ $૨૦ અબજના મોટર વાહનોની આયાત કરે છે, જેમાંથી ભારત હાલમાં માત્ર $૨ અબજ જેટલી જ માંગ પૂરી કરી રહ્યું છે. ભારતીય ઓટોમોબાઈલ ઉદ્યોગ ગુણવત્તા અને કિંમત બંનેની દ્રષ્ટિએ વૈશ્વિક સ્તરે સ્પર્ધાત્મક છે અને તે આફ્રિકામાં પેસેન્જર વાહનો, કોમર્શિયલ વાહનો, ટુ-વ્હીલર, થ્રી-વ્હીલર અને સસ્તા ઇલેક્ટ્રિક મોબિલિટી સોલ્યુશન્સની વધતી માંગને પહોંચી વળવામાં મહત્વપૂર્ણ ભૂમિકા ભજવી શકે છે. આનાથી આફ્રિકન દેશોને સ્પર્ધાત્મક ભાવે વિશ્વસનીય અને ટકાઉ વાહનો મળશે.

વાણિજ્ય મંત્રાલયનો અંદાજ છે કે આ સંતુલિત વેપાર સંબંધો બંને પ્રદેશોને લાભ પહોંચાડશે. આફ્રિકા, બદલામાં, ભારતને તેના મહત્વપૂર્ણ ખનિજો, પેટ્રોલિયમ ઉત્પાદનો અને કૃષિ માલની વધુ નિકાસ કરી શકશે. આ સહયોગથી બંને પ્રદેશોમાં વેપાર વૃદ્ધિ થશે, નવી નોકરીઓનું સર્જન થશે અને લાંબા ગાળાની ઔદ્યોગિક ભાગીદારીઓ સ્થાપિત થશે. આ ઉપરાંત, ભારતના યુનિફાઇડ પેમેન્ટ્સ ઇન્ટરફેસ (UPI) જેવી તકનીકો આફ્રિકાની નાણાકીય પ્રણાલીઓને મજબૂત બનાવવામાં અને વ્યવહાર ખર્ચ ઘટાડવામાં મદદ કરી શકે છે.

આફ્રિકા ખાદ્ય સુરક્ષા, તકનીકી સુધારણા, ઉત્પાદન અને સેવાઓના ક્ષેત્રોમાં ભારત સાથે સહયોગ કરી શકે છે, જ્યારે ભારત મહત્વપૂર્ણ ખનિજો અને પેટ્રોલિયમ ઉત્પાદનો જેવા ક્ષેત્રોમાં આફ્રિકા સાથે સહયોગ વધારી શકે છે.