લોકસત્તા જનસત્તા ન્યૂઝ ડેસ્ક
05, સપ્ટેમ્બર 2026 |
3960
સંયુક્ત રાષ્ટ્ર મહાસભાએ એક નવો વિશ્વ નકશો મંજૂર કર્યો છે, જે ખંડોના સંબંધિત કદને વધુ સચોટ રીતે દર્શાવવા માટે રચાયેલ છે. સમાન પૃથ્વી પ્રક્ષેપણ ને ટેકો આપતો ઠરાવ ૧૬૪ દેશોએ મંજૂર કર્યો હતો, જ્યારે અમેરિકાએ તેની વિરુદ્ધ મતદાન કર્યું હતું અને છ દેશોએ મતદાનમાં ભાગ લીધો ન હતો. આ ઠરાવ યુએન સભ્ય દેશોને સામાન્ય રીતે ઉપયોગમાં લેવાતા મર્કેટર નકશાને બદલે સમાન પૃથ્વી પ્રક્ષેપણ નો ઉપયોગ કરવાનું વિચારવા માટે પ્રોત્સાહિત કરે છે. મર્કેટર પ્રક્ષેપણ ૧૫૬૯માં ફ્લેમિશ નકશાકાર ગેરાર્ડસ મર્કેટર દ્વારા બનાવવામાં આવ્યું હતું. તે ખાસ કરીને નેવિગેશન માટે વિકસાવવામાં આવ્યું હતું અને ચોક્કસ દિશાઓ અને ખૂણા જાળવી રાખે છે. જાે કે, તે જમીનના વિસ્તારોના દેખીતા કદમાં નોંધપાત્ર ફેરફાર કરે છે. સપાટ સપાટી પર ગોળ પૃથ્વી જે રીતે દર્શાવવામાં આવે છે તેના કારણે, ધ્રુવોની નજીકના વિસ્તારો વિષુવવૃત્તની નજીકના વિસ્તારો કરતા ઘણા મોટા દેખાય છે. આનાથી યુરોપ અને ઉત્તર અમેરિકા જેવા પ્રદેશો ઘણા મોટા દેખાય છે, જ્યારે આફ્રિકા અને દક્ષિણ અમેરિકા થોડા નાના દેખાય છે. ૨૦૧૮માં નકશાકારોની ટીમ દ્વારા રજૂ કરાયેલ સમાન પૃથ્વી પ્રક્ષેપણ, ખંડોના સંબંધિત ક્ષેત્રોને જાળવી રાખીને આ અસંતુલનને સુધારવાનો પ્રયાસ કરે છે. તેથી, આફ્રિકા, લેટિન અમેરિકા, દક્ષિણ એશિયા અને ઓશનિયા વધુ સચોટ દ્રશ્ય જગ્યા ધરાવે છે. પ્રસ્તાવ રજૂ કરનાર ટોગોએ દલીલ કરી હતી કે નકશા શિક્ષણને અસર કરે છે અને ભૂગોળ પ્રત્યે લોકોની સમજને આકાર આપે છે. વિદેશ પ્રધાન રોબર્ટ ડ્યુસીએ કહ્યું કે અચોક્કસ નકશા પેઢીઓ માટે ગેરસમજાેને મજબૂત બનાવી શકે છે. ફ્રાન્સે પણ આ પહેલને ટેકો આપ્યો હતો અને કહ્યું હતું કે તે મર્કેટર પ્રક્ષેપણને તબક્કાવાર રીતે દૂર કરવાની યોજના ધરાવે છે. વિદેશ પ્રધાન જીન-નોએલ બેરોટે કહ્યું હતું કે પરંપરાગત નકશો યુનાઇટેડ સ્ટેટ્સ, રશિયા અને ચીન જેવા દેશોને વધુ દ્રશ્ય મહત્વ આપે છે, જ્યારે ગ્રીનલેન્ડ વિશ્વને આફ્રિકાની સમકક્ષ દર્શાવે છે.